ट्रेंडिंग:

>> बुटवलको डेल्टा एजुकेशन मार्टमा भीषण आगलागी (भिडियोसहित) >> लुम्बिनी प्रदेश सरकारविरुद्ध सञ्चारसंस्थाहरु एक मतः पहुँचका आधारमा कानुन मिचेर बजेट छुट्टयाइएको आरोप >> एक्साभेटरले च्यापिंंदा युवकको मृत्यु >> बजेटले प्रदेशको समृद्धिको आधार तयार पार्ने बिश्वास लिएका छौं–गिरी >> ब्याटिङका लागि पीच चुनौतीपूर्ण थियो : रोहित पौडेल >> छैठौं स्थापना दिवसमा सरसफाई र बृक्षरोपण >> लुम्बिनीको सञ्चार वजेट मनपरी बांडिएकोमा आपत्ति >> गिरीबन्धुको जग्गा छानबिन समिति बनाउन कांग्रेसको माग >> लुम्बिनी प्रदेशमा भित्रियो मनसुन >> निर्माण व्यवसायीलाई भुक्तानीको समस्या छैन : प्रधानमन्त्री >> विषाक्त मदिरा सेवनबाट भारतको तामिलनाडुमा २९ जनाको मृत्यु >> लुम्बिनी भारतीय दुतावासको योग दिवस >> जीबी राईको मलेसिया लोकेसन पत्ता लाग्यो : गृहमन्त्री >> आज संसदमा प्रधानमन्त्रीसंग प्रश्नोत्तर >> सर्लाहीमा बस दुर्घटना हुंदा रुपन्देहीका तीनजनाको मृत्यु >> स्कलर्समा क्षमता अभिवृद्धि कार्यक्रम >> टी-२० विश्वकपमा आज सुपर आठका दुई खेल हुँदै >> सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग रोक्न विद्यालयबाट सुरु गर्नुपर्ने >> पूर्व राजपरिवारका ज्वाइँ प्रतिवादी भएको भ्रष्टाचार मुद्दामा विशेषले दियो सबैलाई सफाइ >> आजको मौसम : कोशी र गण्डकी प्रदेशमा भारी वर्षाको सम्भावना >> ‘सुपर एट’ को पहिलो खेलमा दक्षिण अफ्रिकासँग अमेरिका पराजित >> गैंडहवामा महिलाहरुको स्वास्थ्य परीक्षण >> ‘बिरामीले पाउने सास्ती अन्त्य होस्’ >> अब जनवादी गणतन्त्र ल्याउन उठौं >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> खोल्सा व्यवस्थापनमा नमुना अभ्यास >> ‘साँगुरिदै अक्सिजन क्षेत्र’ >> तिलोत्तमाको नीति तथा कार्यक्रम : कृषि, शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकासलाई प्राथमिकता (पुर्णपाठ) >> बुटवलको नीति तथा कार्यक्रम : शिक्षा, स्वास्थ्य र सीप तथा रोजगारलाई मुख्य प्राथमिकता >> पर्साका तत्कालीन मालपोत अधिकृतसहित तीन जनालाई ८ वर्ष कैदको फैसला >> झलनाथको रिट निवेदन सर्वोच्च अदालतद्वारा अस्वीकार >> बैंक तथा वित्तीय संंस्थाका ऋणिहरुद्वारा बुटवलमा प्रदर्शन >> जेसिस सप्ताहको तयारी पुरा >> मन्त्रीहरूले आफ्नै क्षेत्रमा अधिकांश बजेट लगेको भन्दै पुनर्लेखन गर्न कांग्रेसको माग >> अश्विन दानीको नेतृत्वमा नागरिक पत्रकार समाजको केन्द्रिय तदर्थ कमिटी गठन >> थाइल्याण्डमा समलिङ्गी विवाहलाई कानुनी मान्यता, राजाको स्वीकृतीपछि लागु हुने >> कवाडी व्यवसायीमाथि प्रहरीले अनाहकमा धरपकड गर्यो –प्रभु शाह >> २४ बर्षपछि उत्तर कोरिया पुगे पुटिन >> सुनको मूल्य स्थित, चादीको बढ्यो >> केन विलियम्सनले छोडे कप्तानी >> संसद भवनको शौचालयमा प्रहरी जवानले गरे गोली हानी आत्महत्या >> नेतन्याहुको अमेरिकाप्रति असन्तुष्टि, हतियार नदिएको आरोप >> ‘हेरी रहुँ तिमीलाई’बोलको म्यूजिक भिडियोे सार्वजनिक >> कटान आदेशबिना कसरी काटियो कपिलवस्तु अस्पतालका रुख ? >> प्रतिनिधि सभाको बैठक बस्दै, यस्तो छ कार्यसूची >> कोशी प्रदेशमा भारी वर्षा, कस्तो रहला अन्यत्रको मौसम ? >> रोहितसँग झगडा गर्ने बंगलादेशी खेलाडी तान्जिमलाई आईसीसीले तिरायो जरिवाना >> कर्णालीका सांसद भन्छन्ः बजेटमा विचौलिया हावी भए >> चुरे संरक्षण गर्न दबाब दिऔं >> राजा परीक्षित र सुनको महिमा

जैविक विविधता संरक्षणमा ढिलाई नगरौं

९ जेष्ठ २०८१, बुधबार
९ जेष्ठ २०८१, बुधबार

आज जैविक विविधता दिवस । हरेक वर्षको मई २२ लाई अन्तर्राष्ट्रिय जैविक विविधता दिवसका रूपमा मनाउने गरिन्छ । ‘योजनाको हिस्सा बन्नुहोस्’ भन्ने नाराका साथ यो बर्षको जैविक विविधता दिवस मनाईदैछ । सन् १९९२ मा ब्राजिलको राजधानी रियो द जेनेरियोमा सम्पन्न संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय वातावरण र विकाससम्बन्धी पृथ्वी सम्मेलनले वातावरण संरक्षण र दिगो विकासका लागि जैविक विविधता महासन्धिको रूपरेखा तयार पारेको थियो । हरितयुद्धको शुभारम्भ मानिएको यस सम्मेलनमा विश्वका १७८ राष्ट्रले भाग लिएका थिए र सम्मेलनकै समयमा नेपाललगायत १५२ राष्ट्रले यस महासन्धिमा हस्ताक्षर गरेका थिए । त्यसपछि मई २२ लाई विश्व जैविक विविधता दिवसको रूपमा मनाउन थालिएको हो । जैविक विविधताको संरक्षण, विकास र यसको दिगो उपयोगिताका लागि विभिन्न प्रयासहरू भैरहेका छन । आज विश्व जैविक विविधताको संरक्षण गर्नेतर्फ अग्रसर नहुँदा अनेकखाले वातावरणीय विकृति र विसंगतिको जन्म भएको छ । राष्ट्रसंघका सदस्य राष्ट्रहरूले पनि यो दिनका अवसरमा विशेषगरी आफ्नो मुलुकमा भएका जैविक विविधताको संरक्षणमा जोड दिइरहेका छन् । सन्धि अनुसार सदस्य राष्ट्रले वा सन्धिका पक्ष राष्ट्रहरूले आफ्नो मुलुकमा कायम रहेको जैविक विविधता संरक्षण गर्ने र यसको दिगो विकास र विस्तार गर्ने तथा यसको प्रयोगबाट हुने लाभको बाँडफाँडलाई न्यायोचित वितरण गर्ने कुरा स्पष्ट गरिएको छ ।

जैविक विविधतामा नेपाल धनी छ तर जैविक विविधताको संरक्षण र यसको उपयोगमा लाभ लिन नसक्दा असंख्य सम्पदा लोपोन्मुख हुँदै गएका छन । मुलुकको भौगोलिक बनावट र जलवायुका कारण जैविक विविधतामा नेपाल विश्वमा सबैभन्दा धनी मुलुकको रूपमा रहेको छ । विश्वको ०.१ प्रतिशत मात्र भू–भाग नेपालको भएपनि नेपाल धेरै प्रकारका जैविक विविधताले धनी छ । निश्चित रूपमा नेपालको जैविक विविधता अहिले संकटमा परिरहेको छ । तर त्यसको न्यूनिकरणका लागि फेरिपनि हामी सवै नेपालीले जोड दिनु आवश्यक छ । विश्वभर अनुमान गरिएका ८० लाख जीवजन्तु, वनस्पतिका प्रजातिहरू जैविक विविधता हुन । नेपालमा अहिलेसम्म जनावरका २०८, चराका ८७८, सर्प र भ्यागुताका १४३, माछाका १८५, पुतलीका ६४० र फूल फुल्ने वनस्पतिका पाँच हजार १६० प्रजाति अभिलेख गरिएको छ । मानव अस्तित्व जैविक विविधताामा अडिएको छ । अहिले धान, गहुँ, मकैलगायत खाद्यान्नका २० प्रजातिले विश्वको ९० प्रतिशत खाद्यान्नको आपूर्ति हुने गरेको छ । अहिले एक प्रजातिको जिन अर्को प्रजातिमा प्रत्यारोपण गर्न सक्ने प्रविधिको विकास भएको छ । योसँगै जैविक विविधताको महत्व अझै बढेर गएको छ । नेपालका यी विविधताहरूको संरक्षणमा समेत अव विशेष ध्यान दिनु जरुरी छ । यो बर्षको दिवसको नारा नै योजनाको हिस्सा बन्नुहोस् भन्ने रहेकोले नेपालका सवै सरोकारवाला निकाय र बाताबरणबिदहरूले जैविक विविधताको संरक्षणतर्फ पहल गर्नु जरुरी छ । जैविक विविधताको रूपमा रहेका असंख्या प्राकृतिक श्रोत र सम्पदाको संरक्षणमा ध्यान दिऔं । दिवस मनाउने औपचारिकता पूरा गर्नेमात्र होइन, दिवसको महत्वबोध गर्नेतर्फ पनि चासो र चिन्ता ब्यक्त गर्नु आवश्यक छ । तसर्थ औपचारिकतामा होइन, दिवसको सार्थकता उपलब्धि र नतिजामा खोजौं । अनिमात्र दिवस मनाउनुको तात्पर्य पुष्टी हुन्छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?