ट्रेंडिंग:

>> इलाम र बझाङमा हुने उपनिर्वाचनको मौन अवधि आज रातिदेखि >> ‘लोकतन्त्रमा कालो धब्बा लाग्दै गएको छ’ >> विनाशकारी भूकम्प गएको ९ वर्ष पूरा,९२ हजार परिवारका घर बन्न बाकी >> कतारका अमिर स्वदेश फर्किदै, के के छ आजको कार्यक्रम ? >> चार प्रदेशमा चट्याङ्गसहित वर्षाको सम्भावना, तराईमा हावाहुरी >> सल्यानमा ११ प्रतिशत कम सुन्तला उत्पादन >> २६ औं भूकम्प सुरक्षा दिवस >> राजनैतिक स्वार्थको चक्रव्यूहमा सामुदायिक विद्यालय >> शिवराजमा निःशुल्क शिक्षाको अभ्यास >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> रुपन्देही मोर्डन स्कुलको वार्षिक उत्सव >> खोलामा डुबेर एकको मृत्यु >> नेपाल मगर महिला संघ रुपन्देहीको अधिवेशन रद्द गर्न माग >> कर्णालीका मुुख्यमन्त्री कँडेलले बिहीबार विश्वासको मत लिने >> बुटवलमा ३ दिने भलिबल प्रतियोगिता सुरु >> कतारी राजाको काठमाडौंमा भव्य स्वागत >> बुटवलले ल्यायो जनसंख्याको अनुपातका नागरिक बडापत्र >> तिलोत्तमा वडा नं. ६ को कार्यालय आफ्नै भवनमा >> ‘विज्ञ भन्छन्ः लु को जोखिम बढ्यो, सरकारसँग रणनीति छैन >> इजरायलले अर्को गल्ती गरे कठोर कदम चाल्ने इरानको चेतावनी >> नेपालसंग खेल्ने वेस्टइन्डिज ‘ए’ टोलीको घोषणा >> साँसद आचार्यको पहलमा आगलागीपीडितलाई राहत >> ७० जनाको टोलीसहित आउँदै कतारी राजा, होटल सोल्टीमा द्विपक्षीय वार्ता >> तीन दशकका अभ्यासलाई सच्याउन समय लाग्छ : गृहमन्त्री लामिछाने >> नेपालगन्जमा कटुवा पेस्तोलसहित तीन जना पक्राउ >> आज सुनको मूल्यमा भारी गिरावट >> एकीकृत समाजवादीद्वारा स्थायी कमिटी बैठक आह्वान >> लायन्स क्लब तिलोत्तमा बुद्धज्योतिको अध्यक्षमा पन्थी >> आज १८ औं लोकतन्त्र दिवस, आम नागरिकमा छैन उत्साह >> कतारका राजा अमिर आज नेपाल आउँदै, देशभर सार्वजनिक बिदा >> लुम्बिनी प्रदेशसहित अधिकांश भूभागमा हावाहुरीको सम्भावना, सचेत रहन आग्रह >> आगलागीका घटनाप्रति एमाले रुपन्देहीको ध्यानाकर्षण >> गहुँ उत्पादन घट्दा किसान चिन्तित >> उपनिर्वाचनः आचारसंहितामा कडाई गर >> कर्साघाट ‘बुटवलको गया’ >> बुटवलः हिजो, आज र भोली >> आगलागी पीडित खुल्ला आकासमुनि >> पहिले स्कुलले खोज्थ्योे, अहिले अभिभावकले खोज्छन् >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> कटुवा पेस्तोलसहित नेपालगञ्जमा तीनजना पक्राउ  >> अमेरिकाले संसदमा पार्टी खोल्यो : चित्रबहादुर केसी >> पारिश्रमिक नबढाएसम्म एसइईको उत्तरपुस्तिका नजाच्ने >> भोलि सार्वजनिक बिदा >> जेठको पहिलो साता बुटवलमा हाफ म्याराथन तथा रोड रेस >> प्लाष्टिक नियन्त्रण : धेरै गफ, कमजोर कार्यान्वयन >> ओम्स नेपाल लुम्बिनीमा अर्जुन नेपाल >> सशस्त्र प्रहरीद्वारा ५० लाख बराबरको अवैध सामान बरामद >> अहिलेको गठबन्धन कति दिन टिक्छ टुङ्गो छैन : नेपाल >> सबै वामपन्थी शक्ति ध्रुविकरण हौं : प्रधानमन्त्री >> देशभर गर्मी बढ्यो, तराईका विभिन्न ठाउँमा तातो हावा

वन्यजन्तु चोरी शिकारीको चिन्ता

२० फाल्गुन २०८०, आईतवार
२० फाल्गुन २०८०, आईतवार

वन्यजन्तुको सुरक्षाका लागि डिजिटल नवप्रवर्तनको पैरवी गरौं भन्ने नाराका साथ विश्व वन्यजन्तु दिवस आज विविध कार्यक्रम गरि विश्वभरी मनाईदैछ । वन्यजन्तुको विनास भैरहेको अवस्थामा यो दिवसले वन्यजन्तु संरक्षणमा टेवा पुयाउँदै आएको छ । दिवसको अवसरमा आयोजना गरिने चेतनामूलक दिवसीय कार्यक्रमले वन्यजन्तुको विनास होइन संरक्षण गर्नुपर्दछ भन्ने सन्देश समेत दिने गरेको छ । वन्यजन्तुको संरक्षण आजको चुनौति बन्दै गएको छ । वन्यजन्तुको बढ्दो शिकार, चोरी तथा वन जंगलको विनासका कारण वन्यजन्तु नासिने खतरा पनि बढिरहेको छ । अहिलेपनि नेपालका विभिन्न वन जंगलमा जंगली जनावरको चोरी शिकारी र तस्करी हुने गरेको छ । बढ्दो चोरी शिकारी र तस्करीले विश्वमै वातावरणीय चुनौति सिर्जना गरिदिएको छ । वास्तवमा पर्यावरणमा वन्यजन्तुको महत्वपूर्ण भूमिका छ । सबै प्राणीहरूको सुरक्षा आजको आवश्यकता हो । बाँच्न पाउने उनीहरूको अधिकार हो तर आज प्राणी हत्यको श्रृंखला बढिरहेको छ । विश्व वन्यजन्तु कोषका अनुसार अहिले अन्तर्राष्ट्रिय वन्यजन्तुको अबैध व्यापारकै कारण लगभग पाँचहजार प्रजातिका जनावरहरू र २९ हजार दुईसय प्रजातिका बोट बिरुवाहरू लोप हुने अवस्थामा छन् । यी जनावर र बिरुवाहरूलाई खतराको सीमामा पर्न नदिनेतर्फ विश्वकै ध्यान जानु जरुरी छ । खासगरी वातावरण र अधिकारको क्षेत्रमा काम गर्ने संस्थाहरूको यो बिषयमा समयमै ध्यानाकर्षण होस ।

विश्व वन्यजन्तु दिवसकै सन्दर्भमा रूपन्देही लगायत तराईका वनमा हरिण, बाह्रसिंगे, जंगली खरायो, निलगाई, बँदेल, चरीबाघ, वन बिरालो, बाँदर, स्याल, फ्याउरो, मयुर, वन कुखुरा, लुईंचे, तित्रा, सुगा जस्ता पशुपन्छीहरू प्रशस्तै पाईन्छन् । यहाँका सामुदायिक वनहरू बन्यजन्तु सम्पन्न छन । तर, वन क्षेत्रबाटै वन्यजन्तुहरूको अबैध शिकार हुने गरेको पाइएको छ । सामुदायिक वनमा कुनैपनि प्रकारका वन्यजन्तुको शिकार गर्न पाईदैन तर ठूला ठूला घना जंगलमा दिउँसै चोरी शिकारीका घटना बढिरहेका छन । यसतर्फ सम्वन्धित सामुदायिक वन तथा वन डिभिजन कार्यालयको ध्यान जानु जरुरी छ । वास्तवमा अहिले सामुदायिक वनहरूले समेत रुख विरुवाको संरक्षणमा चासो दिने तर त्यहाँ रहेका अमूल्य वन्यजन्तुको संरक्षणमा कुनै चासो नदिएको देखिएको छ । वनमा वन्यजन्तुको पहिलो अधिकार हुन्छ । तर, संरक्षणको साटो चोरी शिकारी बढ्दो छ । यो चिन्ताको कुरा हो । अवका दिनमा वन्यजन्तुको संरक्षणका लागि योजना वनाउनु जरुरी छ ।

त्यसमा पनि सरकार र सम्वद्ध सामुदायिक वनहरूले संरक्षणको ठोस योजना बनाउनेतर्फ ध्यान दिनु अत्यावश्यक छ । अर्कोतर्फ चुरे क्षेत्रको विनासका कारण त्यस क्षेत्रमा बस्दै आएका वन्यजन्तुको आहारविहारमा असर परिरहेको छ । अहिले चुरेमा बस्दै आएका चराचुरुङ्गी र साना वन्यजन्तु समस्यामा परिरहेका छन् । चुरे क्षेत्रको भूक्षयको कारणले गर्दा बढ्दो पानीको अभावका कारण वन्यजन्तु प्रभावित हुन थालेका छन.। फलस्वरूप वन्यजन्तुहरू अन्यत्र बिस्थापित हुन थालेको देखिएको छ । बर्षेनी दोहोरिने वन डढेलो, चरिचरन, भूक्षय, प्रदूषण र जंगल काँटछाँटले वन्यजन्तुलाई आहारा र पानीको कमी हुन थालेका छ । फलस्वरूप जंगलमा बस्दै आएका जंगली जनावर नजिकको वस्तीमा आउन थालेका छन । र, बालीनालीमा नोक्सानी पु¥याउन थालेका छन । जसका कारण जनावर र मानववीच द्वन्द्व बढ्न थालेको छ । तसर्थ अवको दिनमा वन्यजन्तुको उचित संरक्षण र व्यवस्थापनतर्फ ध्यान दिनु जरुरी छ । खासगरी यो बर्षको वन्यजन्तु दिवसको नाराले धेरै कुरा सम्बोधन गरेको छ । वन्यजन्तुको संरक्षणमा अव पुरातन सोच र विचार बदल्नु जरुरी छ । जसरी विश्व डिजिटल युगमा परिणत भएको छ, त्यसरी नै मानिसले वन्यजन्तुको संरक्षणमा पनि डिजिटल रफ्तारमै ध्यान दिनु जरुरी छ । होइन भने वन्यजन्तु लोप हुने र मासिने खतरा अझै बढ्दै जानेछ । त्यसको असर समग्र इकोसिस्टममा पर्न सक्छ । यसतर्फ विश्वकै ध्यानाकर्षण जरुरी छ । खासगरि नेपालले वन्यजन्तु संरक्षणमा अहिलेसम्म गरिरहेको प्रयास पुरातन छ । यसमा परिवर्तन जरुरी छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?