ट्रेंडिंग:

>> भागबन्डा मिलाउन चार सदस्यीय कार्यदल >> अब के होला लुम्बिनीको शिखर सम्मेलन ? रोक्न एमालेको माग >> भलाई कोषद्वारा स्वर्ण महोत्सवको लोगो सार्वजनिक >> प्रदेशमा पनि सरकार फेर्ने माओवादी निर्णय >> राप्रपा नयां गठबन्धनमा नअटाउने >> नयां गठबन्धनमा नेकपा एस पनि ! >> अर्थमन्त्री नपाएपछि माओवादीले गठबन्धन फे-यो : कांग्रेस >> सत्ता गठबन्धन भत्कियो, एमाले र रास्वपा आजै सरकारमा जाने >> सत्ता गठबन्धनको बैठक स्थगित >> नेकपा एमालेले बोलायो सचिवालय बैठक, राजनीतिमा एकाएक तरंग >> नयां सत्ता गठबन्धनको पक्षमा १५७ सांसदहरुको समर्थन ! , आज ८ बजे बस्ने गठबन्धनको वैठक निर्णायक >> चिकित्सक दिवसमा सम्मान, मुखपत्र विमोचन तथा अन्तक्र्रिया >> प्यूठानका सांसद सूर्य थापासँग २४ घण्टा >> मायादेवीमा दादुरा–रुबेला खोप अभियान सुरु >> स्थानीय तहको कार्यसम्पादनमा प्रश्नः गतसाल उत्कृष्ट अहिले फेल ! >> विवादको घेरामा लुम्बिनी सम्मेलन >> ‘जीवन बाँच्न जीवन बदल्न जान्नुपर्दछ’ >> मुद्दा मामिला भन्दा ‘मेलमिलापमा’ प्राथमिकता >> गण्डकमा बगर खेतीलाई प्रोत्साहन >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> विश्वमै दुर्लभ तीन महिने महायज्ञ निलकण्ठ बाबाधाममा चल्दै >> लुम्बिनीको शिखर सम्मेलनबारे संघीय संसदमा उठ्यो प्रश्नः सम्मेलन रोक्न एमालेको माग (भिडियोसहित) >> राजनीतिक र आर्थिक संकट समाधानका लागि संविधानमा पुनरावलोकन हुनुपर्छः त्रिपाठी >> बुद्धज्ञान शिक्षा विश्वव्यापी बनाउन पहल गरौँ : गृहमन्त्री श्रेष्ठ >> लौरियट्स एण्ड लिडर्स सम्मेलनबारे प्रदेशसभामा एमालेको विरोधः मुख्यमन्त्री ‘लेण्डुप दोर्जे’ बन्न खोजेको आरोप >> होटलको छतबाट खसेर एकको मृत्यु >> ५० करोड लागतमा भैरहवामा पर्यटकलक्षित होटल ल्याण्डमार्क सञ्चालनमा >> वीरेन्द्रनगरमा पहिलो महिला सम्मेलन हुँदै >> शालिनको पोस्टमार्टम रिपोर्ट : बलात्कार पुष्टि भएन, झुण्डिएर मृत्यु >> शिखर सम्मेलनबारे विपक्षीले विरोध गर्ने संकेत पाएपछि प्रदेशसभामा गएनन् मुख्यमन्त्री (लाईभ) >> सामाजिक रुपान्तरणका लागि महिला मञ्च दाङको अध्यक्षमा आचार्य >> लुम्बिनी प्रदेशसभामा शिखर सम्मेलनबारे किन बोलेनन् प्रधानमन्त्री ? >> दादुरा रुवेला विरुद्ध खोप सोमबारबाट >> प्रचण्ड र ओलीबीच बालुवाटारमा वार्ता >> राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष तिमिल्सिनासहित २० सदस्यको पदावधि आजदेखि सकिँदै >> शिक्षण सिकाई सहजिकरणमा अनलाइन र डिजिटल माध्यम >> शालिन पोखरेल मृत्यु घटनामा के भन्यो प्रहरीले ? (विज्ञप्तिसहित) >> सरकार र दूध उत्पादक किसानबीच पाँच बुँदे सहमति, आन्दोलनका कार्यक्रम स्थगित >> पश्चिमी वायुले देशभरको मौसम बदली, धेरै ठाउँमा मेघ गर्जनसहित वर्षाको सम्भावना >> महासमिति बैठक कागको कथन जस्तै भयो : उपसभापति गुुरुङ >> घोषणाको चार वर्षपछि गाउँटोलमा शौचालय अभियान >> बाली उपचार चिकित्सामा मिश्र सरको व्यस्तता उस्तै >> धार्मिक बसले बढायो श्रद्धालु >> नेताका सम्पत्ति शुद्विकरण गर्नुपर्ने >> वन्यजन्तु चोरी शिकारीको चिन्ता >> वन्यजन्तु संरक्षणका चुनौतीहरू >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> करिश्मामा निशुल्क स्वस्थ्य परिक्षण तथा परामर्श >> नागरिक समाज दाङको संयोजकमा थापा  >> पश्चिम नेपाल बस ब्यबसायीद्वारा बधार्ई तथा सम्मान
सम्पादकीय

लापरवाहीले बढ्दै स्वास्थ्य जोखिम

१९ मंसिर २०८०, मंगलवार
१९ मंसिर २०८०, मंगलवार

अत्याधिक बिषादीको प्रयोगले मानव जीवन जोखिम बन्दै गएको विश्व स्वास्थ्य संगठनले हालै गरेको स्वास्थ्य सर्वेक्षणले प्रस्तुत गरेको छ । संगठनले गएको महिना जारी गरेको स्वास्थ्य विज्ञप्तीका अनुसार खानामा अहिले उच्च बिषादीको प्रयोग भैरहेको छ । अन्न उत्पादन गर्न भैरहेको बिषादी, तरकारीमा किरा मार्न प्रयोग भैरहेको बिषादी लगायतका कारण मानव जीवन संकटमा पर्ने हो कि भन्ने चिन्ता थपिएको छ । त्यसै त माानव जीवन २१ औं शताब्दीको व्यस्त दैनिकी र असन्तुलित खानपानका कारण जोखिममा बाँचीरहेको छ । विश्वका ४० देशमा गरिएको अध्ययनले मानिसमा नयाँ नयाँ प्रकृतिको रोगको उत्पत्ति भैरहेको छ । पछिल्लोसमय उच्च मधुमेह, उच्च रक्तचाप, क्यान्सर, मुटु, मृगौला, निमोनिया र मौसमजन्य रोगका कारण मानिस जोखिममा रहेका छन । त्यसका कारण मस्तिष्कघात, पक्षघात, हृदयघात जस्ता रोगहरूको बृद्धि भैरहेको संगठनले देखाएको छ । एक अर्को अध्ययनले उच्च रक्तचाप विश्वकै समस्या हो र साना बालबालिकादेखि बृद्धबृद्धा यसको चपेटामा परेको उल्लेख गरेको छ । चिकित्सकहरूले यो रोग आधुनिक सभ्यताद्वारा सिर्जित मानसिक तनाव एवं जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनको नतिजा हो भन्ने गरेका छन । बिषादीको प्रयोगले रोगको मात्रा बढाउँदै लगेको स्वास्थ्य संगठनको निष्कर्ष छ । ३०–५० प्रतिशत व्यक्तिहरूमा उच्च रक्तचापको लक्षण नदेखिने तथा पछि हृदयघात, पक्षघात, मृगौला खरावजस्ता गम्भीर असर गर्ने भएकाले यो रोगलाई ‘मौनघातक’ का रूपमा लिने गरिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ । मुटु तथा रक्तनलीका विभिन्न रोगहरूमध्ये उच्च रक्तचाप संसारमा नै सबैभन्दा बढी देखिएको समस्या हो । उच्च रक्तचाप मुटु, रक्तनली, हृदयघात तथा मृगौला फेलरको प्रमुख कारक हो । त्यस्तै यो रोग कम उमेरमा हुने मृत्यु र अचानक हुने मृत्युको प्रमुख कारक तत्व पनि हो । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार सन् २०२५ सम्म प्रत्येक पाँचमा एक जनालाई उच्च रक्तचाप हुनेछ । विकसित देशमा ३० प्रतिशतलाई यो रोग लागेको थाहा छैन, १५ प्रतिशतले थाहा भए पनि उपचार गरेका छैनन्, २५ प्रतिशतले उपचार गरे पनि रक्तचाप नियन्त्रणमा छैन र ३० प्रतिशतले मात्र यसको सही उपचार लिइरहेका छन् । उपचारमा हेलचेक्र्याइँ गर्ने प्रवृत्ति उच्च रक्तचाप नियन्त्रणको मुख्य र जटिल चुनौती हो ।

अहिले विश्वमै उच्च रक्तचाप मानिसको मृत्युको सबैभन्दा प्रमुख कारण वनेको छ । उच्च रक्तचाप आफैँमा समस्या नभएपनि यसलाई वेवास्ता गर्दा भने खतरा निम्तिन सक्छ । पछिल्लोसमय बदलिँदो जीवनशैलीका कारण मानिसलाई तनावयुक्त वनाउँदै लगेको छ । त्यसैले उच्च रक्तचाप हुन नदिन र शरीर स्वस्थ राख्न उचित खाना, दैनिक योग, व्यायाम, खेलकुद आदि जस्ता क्रियाकलाप गर्ने, सकारात्मक सोच राख्ने र अनावश्यक मानसिक तनावबाट मुक्त रहनु अहिलेको आवश्यकता हो । संगठनले समेत यस विषयमा सचेत रहन सुझाएका छन । अहिले नसर्ने रोगमध्ये पनि क्यान्सर रोगका कारण नेपालमा हरेक वर्ष मर्ने नेपालीको संख्या दोब्बरले वृद्धि भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक भैरहेको छ । असन्तुलित खानपान र बललिँदो जीवनशैलीका कारण क्यान्सर रोग तीव्र गतिमा फैलन थालेको छ । नेपालमा धुमपान र मद्यपान गर्नेको संख्या दिन–प्रतिदिन बढ्दो अवस्थामा रहेकाले पनि क्यान्सर रोगीको संख्या बढ्दै गएको छ । अर्कोतर्फ नेपालमा मद्यपान र धूमपान गर्नेको संख्यामा नियन्त्रण ल्याउन सक्ने हो भने क्यान्सर रोगीको संख्यामा ५० प्रतिशतले कमी ल्याउन सकिने विज्ञहरूले दाबी गरेका छन् । हरेक वर्ष नेपालमा ३० देखि ४० हजारको संख्यामा क्यान्सर रोगीहरू थपिने गरेका छन् । नेपालमा अहिलेपनि दुई लाखभन्दा बढी क्यान्सर रोगी रहेको अनुमान गरिएको छ । तसर्थ विश्व स्वास्थ्य संगठनले भनेजस्तै बिषादीको मात्रा घटाउनेतर्फ ध्यान नदिने हो भने मानव स्वास्थ्य झनै जोखिममा पर्ने भएकोले सचेतताको खाँचो छ । यो बिषयमा सरकार, कृषिविज्ञ, विभिन्न संघ संस्थाहरूले गंभीर भएर सोच्नुपर्ने बेला आएको छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?