ट्रेंडिंग:

>> अब के होला लुम्बिनीको शिखर सम्मेलन ? रोक्न एमालेको माग >> भलाई कोषद्वारा स्वर्ण महोत्सवको लोगो सार्वजनिक >> प्रदेशमा पनि सरकार फेर्ने माओवादी निर्णय >> राप्रपा नयां गठबन्धनमा नअटाउने >> नयां गठबन्धनमा नेकपा एस पनि ! >> अर्थमन्त्री नपाएपछि माओवादीले गठबन्धन फे-यो : कांग्रेस >> सत्ता गठबन्धन भत्कियो, एमाले र रास्वपा आजै सरकारमा जाने >> सत्ता गठबन्धनको बैठक स्थगित >> नेकपा एमालेले बोलायो सचिवालय बैठक, राजनीतिमा एकाएक तरंग >> नयां सत्ता गठबन्धनको पक्षमा १५७ सांसदहरुको समर्थन ! , आज ८ बजे बस्ने गठबन्धनको वैठक निर्णायक >> चिकित्सक दिवसमा सम्मान, मुखपत्र विमोचन तथा अन्तक्र्रिया >> प्यूठानका सांसद सूर्य थापासँग २४ घण्टा >> मायादेवीमा दादुरा–रुबेला खोप अभियान सुरु >> स्थानीय तहको कार्यसम्पादनमा प्रश्नः गतसाल उत्कृष्ट अहिले फेल ! >> विवादको घेरामा लुम्बिनी सम्मेलन >> ‘जीवन बाँच्न जीवन बदल्न जान्नुपर्दछ’ >> मुद्दा मामिला भन्दा ‘मेलमिलापमा’ प्राथमिकता >> गण्डकमा बगर खेतीलाई प्रोत्साहन >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> विश्वमै दुर्लभ तीन महिने महायज्ञ निलकण्ठ बाबाधाममा चल्दै >> लुम्बिनीको शिखर सम्मेलनबारे संघीय संसदमा उठ्यो प्रश्नः सम्मेलन रोक्न एमालेको माग (भिडियोसहित) >> राजनीतिक र आर्थिक संकट समाधानका लागि संविधानमा पुनरावलोकन हुनुपर्छः त्रिपाठी >> बुद्धज्ञान शिक्षा विश्वव्यापी बनाउन पहल गरौँ : गृहमन्त्री श्रेष्ठ >> लौरियट्स एण्ड लिडर्स सम्मेलनबारे प्रदेशसभामा एमालेको विरोधः मुख्यमन्त्री ‘लेण्डुप दोर्जे’ बन्न खोजेको आरोप >> होटलको छतबाट खसेर एकको मृत्यु >> ५० करोड लागतमा भैरहवामा पर्यटकलक्षित होटल ल्याण्डमार्क सञ्चालनमा >> वीरेन्द्रनगरमा पहिलो महिला सम्मेलन हुँदै >> शालिनको पोस्टमार्टम रिपोर्ट : बलात्कार पुष्टि भएन, झुण्डिएर मृत्यु >> शिखर सम्मेलनबारे विपक्षीले विरोध गर्ने संकेत पाएपछि प्रदेशसभामा गएनन् मुख्यमन्त्री (लाईभ) >> सामाजिक रुपान्तरणका लागि महिला मञ्च दाङको अध्यक्षमा आचार्य >> लुम्बिनी प्रदेशसभामा शिखर सम्मेलनबारे किन बोलेनन् प्रधानमन्त्री ? >> दादुरा रुवेला विरुद्ध खोप सोमबारबाट >> प्रचण्ड र ओलीबीच बालुवाटारमा वार्ता >> राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष तिमिल्सिनासहित २० सदस्यको पदावधि आजदेखि सकिँदै >> शिक्षण सिकाई सहजिकरणमा अनलाइन र डिजिटल माध्यम >> शालिन पोखरेल मृत्यु घटनामा के भन्यो प्रहरीले ? (विज्ञप्तिसहित) >> सरकार र दूध उत्पादक किसानबीच पाँच बुँदे सहमति, आन्दोलनका कार्यक्रम स्थगित >> पश्चिमी वायुले देशभरको मौसम बदली, धेरै ठाउँमा मेघ गर्जनसहित वर्षाको सम्भावना >> महासमिति बैठक कागको कथन जस्तै भयो : उपसभापति गुुरुङ >> घोषणाको चार वर्षपछि गाउँटोलमा शौचालय अभियान >> बाली उपचार चिकित्सामा मिश्र सरको व्यस्तता उस्तै >> धार्मिक बसले बढायो श्रद्धालु >> नेताका सम्पत्ति शुद्विकरण गर्नुपर्ने >> वन्यजन्तु चोरी शिकारीको चिन्ता >> वन्यजन्तु संरक्षणका चुनौतीहरू >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> करिश्मामा निशुल्क स्वस्थ्य परिक्षण तथा परामर्श >> नागरिक समाज दाङको संयोजकमा थापा  >> पश्चिम नेपाल बस ब्यबसायीद्वारा बधार्ई तथा सम्मान >> मानसिक स्वास्थ्य रणनीतिको विषयमा वृहत छलफल
सम्पादकीय

लगानी सम्मेलनको औचित्य

१८ मंसिर २०८०, सोमबार
१८ मंसिर २०८०, सोमबार

सरकारले बैशाखमा लगानी सम्मेलन घोषणा गरेर बैदेशिक लगानी नेपाल भित्राउने प्रयास गरेको छ । लगानी सम्मेलन गर्नुअघि नेपालमा लगानी गर्न विदेशी लगानीकर्ता किन अनिच्छुक भैरहेका छन भन्ने प्रश्नको उत्तर समाधान नभएसम्म जतिसुकै लगानी सम्मेलन गरेपनि त्यो निरर्थक र उपलब्धिशून्य हुन्छ । भर्खरै एनसेलबाट आजियाटा कम्पनी बाहिरियो । यद्यपि उसले आफ्नो सेयर विक्री गरेर बाहिरिएको छ तर उसले नेपालमा लगानीको बाताबरण नरहेको भन्दै नेपालबाट बाहिरिने घोषणा गरेको हो । अवस्था यस्तो छ । अनि हामी फेरी उही लगानी सम्मेलनको रटमात्रै लगाईरहेका छौं । लगानीका लागि आवश्यक वातावरणको खोजी गर्न चुकिरहेका छौं । त्यसै त अहिले नेपालको राजनीतिक खिचातानी र जालझेलका कारण अहिले मुलुक नै दिशाहीन भैरहेको छ । जसको प्रत्यक्ष असर लगानीमा परिरहेको छ । विदेशका लगानीकर्ताहरू नेपालमा लगानीको सुरक्षित वातावरणको अवसरमा छन तर त्यो अवसरको उपयोग गर्न नपाउँदा केवल निरासावाहेक केही छैन । नेपालमा जारी राजनीतिक अस्थिरताका बीचमा लगानीकर्ताहरू लगानी गर्न हिचकिचाईरहेका छन् । उद्योगी मैत्री वातावरण मुलुकमा छैन । २०५२ सालयता मुलुकमा सञ्चालनमा रहेका उद्योगहरू समेत धरासायी बन्दै गएका छन् । कतिपय त थेग्न नसकेर बन्द समेत भए । बडो दुःखका साथ भन्नुपर्छ ऋण धन गरेर लगानी गरेको उद्योग व्यवसाय बन्द गर्नुपर्दा उद्योगीहरूको अवस्था कस्तो हुन्छ ? सायदै कल्पना गर्न सकिन्छ । केही समय अघिसम्म मुलुकको आर्थिक क्षेत्रमा करिव १७ प्रतिसत योगदान पु¥याएको नीजि क्षेत्रको योगदान अहिले ४ देखि ५ प्रतिसतमा झरेको छ । यस्तो अवस्था रह्यो भने मुलुकको आर्थिक अवस्था कहाँ पुग्ला ? मुलुकको आर्थिक बिकासमा ठूलो योगदान गर्न सक्ने नीजि क्षेत्रको विकास तथा विस्तारमा सरकारले समयमै सोँच्न जरुरी छ । सरकारले उद्योग व्यवसायमा भएको लगानी संरक्षण गर्ने गरी ऐन कानुनहरू वनाउने र भएका ऐन कानुनको सहज कार्यान्वयन मात्रै गर्ने हो भने पनि उद्योग व्यवसायको विकासमा एउटा ईटा पक्कै थपिने छ । तर सरकारमा सहभागी दल र तिनका नेतृत्वकर्ताहरूले आर्थिक अवस्थाको यो भयावहताप्रति गंभीर हुन ध्यान दिइरहेका छैनन् । मुलुकमा लगानीको सम्भावना नभएको होईन तर त्यसका लागि राजनैतिक इचछाशक्तिको खाँचो छ । यसका लागि सरकार तथा राजनीतिक दलहरू धुमिल भएको लगानीको वातावरण सुधार गर्ने अभियानमा जुट्न जरुरी छ ।

त्यसै त कोभिड महामारीले अघिल्लो आर्थिक वर्षसम्म नेपालको अर्थ व्यवस्था करिव करिव ऋणात्मकको अवस्थामा थियो । अव भने आर्थिक वृद्धिदरमा झिनो भए पनि सुधार आउने संभावना छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले पछिल्लोपटक साढे ३ प्रतिशतले आर्थिक वृद्धिदर हुने अनुमान गरेको छ । यो बर्ष सरकारले पुँजीगत खर्च समयमा गर्न सकेको अवस्थामा अर्थव्यवस्थाका धेरै अवयव चलायमान बन्ने छ जसबाट आर्थिक सुधारका विषयमा आशा गर्ने ठाउँ हुनेछ । तर, पुँजीगत खर्चको अवस्था हेर्दा आशालाग्दो अवस्था छैन । अर्थतन्त्र लयमा आउने अर्को मूख्य कारण रेमिटान्स पनि हो । अहिले नेपालमा रेमिटान्स आगमनमा भारी बृद्धि भएको छ । रेमिटान्ससंगै अहिले इ कारोबार बढेको छ । यो पनि मुलुकका लागि सकारात्मक पाटो हो । अर्थतन्त्र सुधारमा चुनौतिका रूपमा देखिएका एक दुई पक्षमा अझै सुधार ल्याउन सक्ने हो भने नेपालको बित्तिय अवस्था चिन्ताजनक हुनेछैन । त्यसका लागि नेपालमा लगानीको वातावरण सुनिश्चित गरिनुपर्दछ । केवल लगानी सम्मेलनले मात्र नेपालमा लगानीको वातावरण बन्न सक्दैन् । लगानी भित्राउन आवश्यक पूर्वाधार निर्माणको जरुरी छ । जेहोस् सरकारले प्रयास थालेको छ । त्यो सकारात्मक पक्ष हो तर विदेशी लगानीकर्ता नेपालमा लगानीका लागि हिचकिचाउनुका पछाडीको कारण खोजेर जहाँ समस्याको गाँठो छ, त्यो फुकाउने काम गर्नुपर्दछ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?