ट्रेंडिंग:

>> तुलसीपुरमा आधुनिक बधशाला निर्माणकालागि छलफल >> अर्थतन्त्र ओरालो लाग्दै : अर्थमन्त्री भन्छन्– सुधारोन्मुख छ, ढुक्क भएर लगानी गर्नुस् >> अर्थमन्त्रीले गरे महेशपुर भन्सारको निरीक्षण, राजश्व संकलन वृद्धि गर्न निर्देशन >> गणपतिको सातौ शाखा योगीकुटीमा >> शिव, गणेश एवं नन्दीको प्राण प्रतिष्ठा >> सिगलतर्फ अन्तिम आठको टुगो >> त्रिकोणात्मक सिरिजमा नेपालको दोस्रो हार, नेदरल्यान्ड्ससँग २ रनले पराजित >> ‘जग्गा हडप्ने खेलले बुटवलको रानीगन्ज ललिता निवास र बालुवाटर जस्तै,छानवीन होस्’ >> पर्यटन व्यवसाय फस्टाउन सरकारी पक्षले तत्काल गर्नुपर्ने २५ काम >> नेदरल्यान्ड्सले नेपाललाई दियो १८५ रनको लक्ष्य >> १० प्रदेश इन्चार्ज तोक्ने माओवादी केन्द्रको निर्णयप्रति जनार्दन शर्माको असहमति >> दाङमा टिप्परको ठक्करबाट एकजनाको मृत्यु >> माओवादीले राष्ट्रिय सभा अध्यक्षमा दाबी नछाड्ने >> युनिग्लोब कलेज : व्यवस्थापन शिक्षामा उत्कृष्ट गन्तव्य >> इलाम २ र बझाङ–१ क मा हुने उपचुनावको मतदाता अद्यावधिक हुंदै >> क्यानडामा दुघर्टनामा मृत्यु भएका दुई युवाहरुको शव नेपाल पठाइदै >> टी–२० त्रिदेशीय क्रिकेट शृङ्खला : आज नेपाल नेदरल्यान्ड्ससँग खेल्दै >> लगानी सम्मेलनमा किन ढिलाई ? >> एमाले सल्यानमा अहिले के पाकिरहेको छ ? >> बौद्ध शिक्षाभित्रको कल्याणकारी अर्थशास्त्र >> कपिलवस्तु साझेदारी वनमा चुनावी रौनक >> देवदहमा अमानवीय क्रियाकलापप्रति पेशागत महासंघको विरोध >> जलविद्युतको शिरै अँध्यारो >> लुम्बिनी अस्पतालमा प्रदेश सरकारको झेल ! >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् :आजको राशीफल >> दाङ क्रिकेट लिगः तुलसीपुर रोयल्स र घोराही टाईगर्स विजयी >> साई ग्लोबल कपः लीलाराम र प्यारामाउण्टको लगातार जित >> सुरक्षित महिनावारी अक्षयकोष स्थापना >> दाङमा दोस्रो अन्तराष्ट्रिय कुस्ती प्रतियोगिता रौनक >> लुम्बिनी अस्पताललाई पश्चिम क्षेत्रकै विशिष्टकृत अस्पताल बनाउँछौं : मन्त्री खनाल >> खेलकुद तथा सास्कृतिक क्षेत्रमा प्राथमिकता दिएको नगरप्रमुख पाण्डेको दाबी >> संसद्‍मा छिरेका ४९ जना ‘लघुवित्त पीडित’ विरुद्ध मुद्दा चलाइँदै >> लुम्बिनी प्रदेश फेसिंङ संघ गठन >> सिंहदरबार, बालुवाटार र बानेश्वरका पेटीमा हिँड्न निषेध >> नगरपालिकामा हुलहुज्जत गर्नेमाथि कानुनी उपचार खोजिने >> सातै प्रदेशमा माओवादी इन्चार्ज फेरिए >> नामिबियाविरुद्धको पहिलो खेलमा नेपाल २० रनले पराजित >> राष्ट्रिय एचआईभी एड्स महासंघमा खड्का निर्वाचित >> निर्णय कार्यान्वयन नगर्न अदालतको आदेश >> प्रभु बैंकका डेपुटी सीईओ सहित ९ जना पक्राउ >> टी–२० त्रिदेशीय क्रिकेट शृङ्खला: पहिलो खेलमा आज नेपाल र नामिबिया खेल्दै >> चार प्रदेशमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना >> मगर एकता दिवसको सान्दर्भिकता >> आकाश देखिने कक्षाकोठा ! >> पेडा, खुवा र पनिर बनाउँदै विद्यार्थी >> सिद्धबाबा र गोरखनाथ मन्दिर बीचको सम्बन्ध >> ‘गाउँमै बस्छु—केही गर्छु’ >> कछुवा गतिमा प्रदेश सरकार ! >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि अव अनिवार्य यान्त्रिक परीक्षण
सम्पादकीय

पुराना भौतिक संरचना संरक्षण गर

२९ चैत्र २०७९, बुधबार
२९ चैत्र २०७९, बुधबार

उचित संरक्षणको अभावमा राज्य तथा विदेशी राष्ट्रबाट करोडौं लगानी भएका पुराना भौतिक संरचना जीर्ण बन्दै गएका छन । जीर्ण संरचना संरक्षणमा राज्यको ढिलासुस्ती र लापरवाही बढ्दै गएको छ । बिदेशीले बनाईदिएका संरचनाको पनि सही सदुपयोग हुन सकेको छैन । सन्दर्भ पश्चिम नवलपरासी जिल्लाको सुनवल नगरपालिकाभित्र चीन सरकारले बनाईदिएका करोडौं मूल्यका भवनको हो । यी भवनपनि प्रयोग नहुँदा बेबारिसे बनेका छन । सुनवल नगरपालिकाले करोडौ रुपैयाँ खर्च गरेर त्यही नजिकै सामुदायिक भवन बनाउँदै गरेको छ तर ती पुराना भवन संरक्षण गरेर तिनको सदुपयोगतर्फ भने ध्यान छैन । सवैलाई नयाँ चाहिएको छ । कतिसम्म भने कुनै कुनै पालिकाका प्रमुखले त पहिलेका प्रमुखले प्रयोग गरेको कुर्सीमा नबस्ने, नयाँ गाडी चढ्ने, नयाँ भवनमा बस्ने आदिसम्मका कुरा सुनिएका छन । भएका पुराना संरचनाको संरक्षणमा कसैको ध्यान नै गएको छैन । सुनवल नगरपालिकाले चाहेको भए ती सवै पुराना भवनलाई प्रयोगमा ल्याउन सक्छ । तर, त्यसतर्फ इच्छाशक्तिको अभाव छ । नेपाल सरकारलाई चिनिया सरकारले अनुदानमा २०४२ सालमै चिनी उद्योग स्थापना गर्ने क्रममा कारखानामा काम गर्ने मजदुरहरुको आवासका लागि डेढ दर्जन भवन बनाईदिएको थियो । २०६२ सालमा तत्कालिन शाही सरकारले लुम्विनी चिनी कारखाना नीजिकरण गरेको थियो । त्यसयता ती भवन अलपत्र अवस्थामा छन । सुनवल नगरपालिकाले अरु नयाँ स्थानमा भवन बनाउनुभन्दा ती पुराना भवनलाई मर्मत सम्भार गरी प्रयोगमा ल्याउन सक्छ, जसबाट राज्यको करोडौं रुपैयाँ बचत हुन्छ ।

कारखाना नीजिकरण भएपछि त्यहाँ रहेका भवनहरुको समेत नियन्त्रण, सञ्चालन र ब्यवस्थापनको जिम्मेवारी निजी कम्पनीको जिम्मा गएको थियो । साढे ८ सय मजदुरले काम गर्ने उक्त चिनी कारखाना पछि निजी कम्पनीले डेढ दुई सय मजदुर राखेर सञ्चालन गर्न थाले पछि ती आवास भवनहरु अलपत्र पर्दै गएको स्थानियबासीको गुनासो छ । भवनको जिम्मेवारी निजी कम्पनीको जिम्मामा गएपनि ति भवन र जग्गा भने विक्री भई पूर्ण स्वामित्वमा नगएको हुँदा ती भवनको उचित प्रयोगका लागि सुनवल नगरपालिकाले योजना बनाई सरकारसँग पहल गरेमा अहिले सदुपयोगमा ल्याउन सकिन्छ तर त्यति गर्ने सोँच नगरपालिकाले राख्न सकेन । एकातिर करोडौं लगानीका भौतिक पूर्वाधार प्रयोगविहीन भई जीर्ण हुँदै जानु र अर्कोतिर नगरपालिकाले विभिन्न सामुदायिक भवनको नाममा करोडौं रुपैया लगानी गर्नु न्यायोचित होइन । स्थानीय सुनवलका जनताले समेत नयाँ नयाँ सामुदायिक भवनमा बजेट खर्चनु भन्दा सामुदायिक संघ सस्थाहरु वा नगरपालिकाकै विभिन्न शाखा, कार्यदल बनाई ती भवनलाई पुनः प्रयोगमा ल्याउन सकिने बताएको हुँदा यसतर्फ सम्वन्धित निकायको ध्यानाकर्षण होस् । यो मात्रै होइन यस प्रकारका राज्यका सम्पत्ति खण्डहरमा परिणत भएका छन । निश्चितरुपमा देशमा धेरैथरी समस्या छन् । देशको बोझ उठाउनुपर्ने राजनीतिक नेतृत्व नै देशका लागि बोझ भएको अवस्था छ । देशको यो समस्या समाधान गर्ने र यो बोझ हटाउने अवसर नयाँ सरकारले पाएको छ । त्यसैगरी पालिकाहरुमा निर्वाचित भएर आएका जनप्रतिनिधिहरुसंग पनि काम गर्ने हो भने अथाह साधन श्रोत छ तर ती साधन श्रोतको सदुपयोग नगरिकनै नयाँ प्रयोग गर्ने, राज्यको सम्पत्तिमा दोहन गर्ने प्रवृत्ति कायमै छ । निर्वाचनमार्फत आएको नयाँ नेतृत्वले सुझबुझपूर्ण काम गर्छ भन्ने जनअपेक्षा थियो तर यसपटक पनि त्यही प्रवृत्ति दोहोरिने चिन्ता छ । यद्यपि सुरुवाती समय छ । कम्तीमा पनि स्थानीय सरकारले चालू खर्चमा कटौती गरि पुँजीगत खर्चमा बढी योगदान गरोस् भन्ने आम सुनवलका जनताको अपेक्षा छ । सुनवल नगरपालिकाले अलपत्र भवनहरु नयाँ रणनीति बनाएर सदुपयोग गर्ने जनाएको छ । तर, सुनवल नगरपालिकाको यो भनाई पूर्णतः कार्यान्वयनमा नआईकन विश्वास गरिहाल्ने अवस्था छैन । त्यसका लागि ठोस प्रतिवद्धता आवश्यक छ । नयाँ भौतिक संरचना निर्माणमा मात्र होइन पुरानालाई पनि संरक्षण गर्नु र प्रयोगमा ल्याउनु जरुरी छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?