ट्रेंडिंग:

>> पहिरो खस्दा पृथ्वी राजमार्ग अवरुद्ध >> सन्दीप बने टी-२० आईमा १ सय विकेट पूरा गर्ने नेपालको पहिलो खेलाडी >> नेपालको उत्कृष्ट बलिङ, १०६ रनमै बंगलादेश अलआउट >> टी-२० विश्वकप: नेपालले टस जितेर पहिला फिल्डिङ गर्दैं >> ज्येष्ठ नागरिकमाथिको दुव्र्यवहार रोक >> आर्थिक बर्ष सकिन लाग्दा विकास निर्माणको चटारो >> बुटवल–लमही प्रसारण लाइन, २६ अर्ब लागतमा १ सय ७० किलोमिटर बन्ने >> सय भन्दा बढि स्थान बाढी पहिरोको जोखिम क्षेत्र >> महामारीले जन्मिएका ‘उद्यमी’ >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> यातायात व्यवस्था कार्यालय बुटवलका पुर्व प्रमुख सहित ५ जना नक्कली लाइसेन्स प्रकरणमा पक्राउ >> एचआईभी संक्रमितलाई छात्रवृत्ति, शैक्षिक र पोषण सामग्री वितरण >> टी–२० विश्वकपः बंगलादेशसँग १० वर्षपछि बद्ला लिने मौका >> सामाजिक सुरक्षा भत्ता लिन राष्ट्रिय परिचयपत्र अनिवार्यविरुद्ध सर्वोच्चमा रिट दायर >> बजाज पल्सर एन १५० अब नेपाली बजारमा >> घोराही उपमहानगरपालिकाको नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक >> पश्चिम तराईमा असार ६ सम्म तातो हावाको लहर यथावत रहने >> लुम्बिनी र सुदुरपश्चिम प्रदेश प्रमुखबिच भेटघाट >> तेस्रो न्यू होराइजन एसईई फेस्टमा विद्यार्थीको उत्साहजनक सहभागिता >> बुटवलमा ग्रील जोनलाई संघीय सरकारको एक करोड वजेट >> बूढीगण्डकीको अन्यौलतालाई हटाउनुपर्छ : विश्वप्रकाश >> कबाड व्यवसायीको काठमाडौँमा प्रदर्शन, बालेनविरुद्ध नाराबाजी >> करको दर नभई दायरा बढाउन ब्यवसायीको सुझाव >> भारतको उत्तराखण्डमा पर्यटक बोकेको गाडी नदीमा खस्दा १४ जनाको मृत्यु >> संसदीय समितिको बैठकमा एनजीओको खाजा ! >> युसीएमएस भैरहवाद्वारा कपिलवस्तुमा सरोकारवालाहरुसँग अन्तरक्रिया >> पाल्पामा जिप दुर्घटना हुँदा नौ जना घाइते >> कांग्रेस र एमालेका जनप्रतिनिधिले वहिष्कार गरेपछि काठमाडौंको नगरसभा स्थगित >> भिजिट भिसाको दुरुपयोग बढ्दैः अध्यागमनले ५ सय भन्दा बढीलाई विमानस्थलबाटै फर्कायो >> प्रतिनिधिसभा बैठक आज बस्दै, यस्ता छन् कार्यसूची >> कोशी, गण्डकी र बाग्मती  प्रदेशमा चट्याङ्ग सहित वर्षा, यस्तो छ आजको मौसम पूर्वानुमान >> इन्धनको मूल्य घट्यो >> कोलनगर नजिकै थप पुरातात्विक बस्तु फेला >> मकैमा फौजी किराको प्रकोप >> प्रदेश सरकारका अस्थिर पर्यटन नीति र त्यसका असरहरू >> प्रगति विवरण होइन, काम देखाउ सरकार >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> मोटरबाटोले हरायो बटुवा हिंड्ने गोरेटो >> चाइना स्टेट कम्पनीको ३ वटा टिपर र एउटा जेसिबी प्रहरी नियन्त्रणमा >> काकाकुल रेक्चाबासी : पानी माग्न आन्दोलन >> छिपछिपे सहकारीका ७ जना पुर्पक्षका लागि कारागार चलान >> लुम्बिनीको वजेट ३८ अर्ब ९५ करोड (पूर्ण पाठ सहित) >> चिदिका–रुपन्देही सम्पर्क समाजको रक्तदान, १५१ युनिट रगत संकलन >> चाैथाे अधिवेशन । तेह्राैं बैंठक | लुम्बिनी प्रदेश सभा । २०८१ असार १ गते >> आईसीसीले पनि भन्यो– दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध नेपालको प्रदर्शन गर्व गर्न लायक >> राप्रपा नेपालले आगामी फागुनमा राष्ट्रिय महाधिवेशन गर्ने >> तिलोत्तमा व्यापार संघद्वारा ९ वटा वस्तुगत समिति गठन >> तिलोत्तमा व्यापार संघद्वारा कार्यालय प्रमुखको बिदाई र स्वागत >> मातृभाषी चलचित्रसम्बन्धी विचार गोष्ठी बुटवलमा सम्पन्न >> राष्ट्रपति पौडेल आजदेखि जर्मनीको औपचारिक भ्रमणमा

सहकारी दिवसः साख जोगाउने चिन्ता

२० चैत्र २०७९, सोमबार
२० चैत्र २०७९, सोमबार

आज ६६ औं राष्ट्रिय सहकारी दिवस । सहकारी दिवस मनाउँदै गर्दा सहकारीमाथि विश्वसनियता र जवाफदेहीतालाई लिएर अनेकौं प्रश्न उत्पन्न भएका छन । सहकारीहरुले ती प्रश्नको उत्तर दिदै आगामी दिनमा सहकारी सदस्यहरुप्रति बढी उत्तरदायी र कर्तब्यबोध गर्नुपर्ने बेला आएको छ । अहिले सहकारीमाथि गाउँमा मात्र हैन, शहर बजारमापनि प्रश्न उत्पन्न भएको छ । सहकारीहरुले विश्वसनियता गुमाउँदै गएको देखिएको छ । यद्यपि केही सहकारीका कारण अरु धेरै जिम्मेवार र राम्रोसंग सञ्चालन भएका सहकारीमाथि पनि प्रश्न उठ्नु अस्वाभाविक छ । यसले राम्रोसंग सञ्चालन भएका सहकारीमाथि अन्याय भएको छ । थोरै–थोरै रकम जम्मा गरेर आयआर्जनको काम गर्न प्रोत्साहन गर्ने तथा थोरै–थोरै रकमले आयआर्जनको काम गरी दैनिक आवश्यकता पूरा गर्ने मुख्य उद्देश्यका साथ स्थापना भएका सहकारीहरू पछिल्लो समय ठूला व्यावसायिक बैंकको जस्तै रकम जम्मा गरी कारोबार गरिरहेका छन् ।

सहकारी संस्थाहरुले नियम बिपरित लगानी गर्ने गरेको देखिएको छ । जसका कारण धेरै सहकारीहरु अहिले डुब्ने अवस्थामा पुगेका छन । केही सहकारीले गल्ती गरेकै हुन । बुटवलकै केही सहकारी तालाचापी लगाएर बन्द भएको अवस्था छ । बदलिँदो समयसंगै च्याउझैँ उम्रिएका सहकारीहरूमा शुद्धीकरण हुनुपर्ने आम अपेक्षा गरिएको छ । सहकारी सदस्यले एकैपटक वा पटक–पटक गरी वार्षिक ३० लाख रुपियाँभन्दा बढी बचत जम्मा वा कर्जा भुक्तानी गर्दा, रकम स्थानान्तरण गर्दा वा शेयर खरिद गर्दा त्यस्तो कारोबारलाई असामान्य कारोबार मान्नुपर्ने नियम छ । त्यसैगरी १० लाख रुपियाँ वा सो भन्दा बढीको कारोबारमार्फत शेयर खरिद गर्दा, बचत गर्दा, ऋणको ब्याज वा सावा भुक्तानी गर्दा विप्रेषण वा स्थानान्तरण गर्दा कारोबारको स्रोत खुलाउनु पर्नेछ । तर, सहकारीमा त्यो नियम लागू भएको छैन । नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमामाथिको प्रत्येक कारोबारको प्रतिवेदन १५ दिनभित्र र शंकास्पद देखिएको जुनसुकै कारोबार तीन दिनभित्र वित्तीय जानकारी इकाइमा पठाउनुपर्ने व्यवस्था छ तर सहकारीले त्यसमा आलटाल गर्ने प्रवृत्ति मौलाएको छ । निश्चितरुपमा सोझासादा र बैंक वित्तसंस्थासम्म पहुँच नभएकाहरू नै सहकारीबाट ठगिएका छन् । तिनैका लागि त राज्य हुनुपर्ने हो तर आवाजविहीनहरूको आवाज सुन्ने सरकार नभएकैले सहकारीमा सञ्चालकहरूको मनपरी बढेको गुनासो छ । संविधानमा तीनखम्बे अर्थनीति भनेर सहकारीसमेतलाई अर्थतन्त्रको आधार मानिएको छ तर सहकारीको सञ्चालन र नियमनबारे रत्तिभर ध्यान नदिँदा लाखौं बचतकर्ताको बचत जोखिममा परेको छ, डुबेको छ । यसतर्फ सम्वन्धित निकायको ध्यान जाने कहिले ? अहिले अर्थतन्त्र संकटमा छ । तरलता अभाव छ । सहकारीहरू धमाधम डुबिरहेका छन् । बचतकर्ताको बचतमा मनपरी भैरहेको छ । कुन सहकारीमा कसको कति बचत छ, कसले कति ऋण लिएको छ भन्ने सूचना सरकारसँगै छैन । सहकारी नियमन गर्न २०७४ सालमा नयाँ ऐन पनि बनेको थियो तर उक्त ऐन कार्यान्वयनमा सरकारी तदारुकता देखिएको छैन ।

सहकारीमार्फत ठगी गर्ने वा बचतकर्ताको पैसा नै फिर्ता नगर्नेलाई कडा कारबाहीको व्यवस्था गर्नुपर्ने छ । मुलुकभर ३० हजार जति सहकारी छन तर तिनलाई नियमन गर्ने सहकारी विभागसँग न कुनै संयन्त्र छ न पर्याप्त जनशक्ति । आफैं सञ्चालक, आफैं ऋणी हुँदै धेरै सञ्चालकले सहकारीमा मनपरी गरिरहँदा पनि त्यसको पत्तो पाउने संयन्त्र विकास भएको छैन । अर्कोतर्फ सहकारी दिवसकै अवसरमा देशका विभिन्न स्थानमा सहकारी अभिमुखीकरण कार्यक्रम भएका छन । सहकारीका बचतकर्ताका लागि अहिले त्यस्ता सहकारी साक्षरता तालिम आवश्यक छ । सहकारी सञ्चालकहरुले समेत सहकारीको साख जोगाउने गरि आगामी दिनमा बढी जिम्मेवार बन्नुपर्दछ । सहकारीले गर्ने लगानी, निक्षेपको अवस्था र जोखिम बहन गर्न सक्ने क्षमताका बिषयमा सम्वेदनशील हुन सक्यो भने सहकारीको जोखिम कम हुन्छ । यस बिषयमा सहकारी सञ्चालकहरुको ध्यान जाओस् । सहकारी दिवसको अवसरमा सहकारीको साख जोगाउनेतर्फ प्रयास हुनुपर्दछ । सरकारले पनि सहकारीको नियमनमा ध्यान केन्द्रित गरोस् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?