ट्रेंडिंग:

>> भलाई कोषद्वारा स्वर्ण महोत्सवको लोगो सार्वजनिक >> प्रदेशमा पनि सरकार फेर्ने माओवादी निर्णय >> राप्रपा नयां गठबन्धनमा नअटाउने >> नयां गठबन्धनमा नेकपा एस पनि ! >> अर्थमन्त्री नपाएपछि माओवादीले गठबन्धन फे-यो : कांग्रेस >> सत्ता गठबन्धन भत्कियो, एमाले र रास्वपा आजै सरकारमा जाने >> सत्ता गठबन्धनको बैठक स्थगित >> नेकपा एमालेले बोलायो सचिवालय बैठक, राजनीतिमा एकाएक तरंग >> नयां सत्ता गठबन्धनको पक्षमा १५७ सांसदहरुको समर्थन ! , आज ८ बजे बस्ने गठबन्धनको वैठक निर्णायक >> चिकित्सक दिवसमा सम्मान, मुखपत्र विमोचन तथा अन्तक्र्रिया >> प्यूठानका सांसद सूर्य थापासँग २४ घण्टा >> मायादेवीमा दादुरा–रुबेला खोप अभियान सुरु >> स्थानीय तहको कार्यसम्पादनमा प्रश्नः गतसाल उत्कृष्ट अहिले फेल ! >> विवादको घेरामा लुम्बिनी सम्मेलन >> ‘जीवन बाँच्न जीवन बदल्न जान्नुपर्दछ’ >> मुद्दा मामिला भन्दा ‘मेलमिलापमा’ प्राथमिकता >> गण्डकमा बगर खेतीलाई प्रोत्साहन >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> विश्वमै दुर्लभ तीन महिने महायज्ञ निलकण्ठ बाबाधाममा चल्दै >> लुम्बिनीको शिखर सम्मेलनबारे संघीय संसदमा उठ्यो प्रश्नः सम्मेलन रोक्न एमालेको माग (भिडियोसहित) >> राजनीतिक र आर्थिक संकट समाधानका लागि संविधानमा पुनरावलोकन हुनुपर्छः त्रिपाठी >> बुद्धज्ञान शिक्षा विश्वव्यापी बनाउन पहल गरौँ : गृहमन्त्री श्रेष्ठ >> लौरियट्स एण्ड लिडर्स सम्मेलनबारे प्रदेशसभामा एमालेको विरोधः मुख्यमन्त्री ‘लेण्डुप दोर्जे’ बन्न खोजेको आरोप >> होटलको छतबाट खसेर एकको मृत्यु >> ५० करोड लागतमा भैरहवामा पर्यटकलक्षित होटल ल्याण्डमार्क सञ्चालनमा >> वीरेन्द्रनगरमा पहिलो महिला सम्मेलन हुँदै >> शालिनको पोस्टमार्टम रिपोर्ट : बलात्कार पुष्टि भएन, झुण्डिएर मृत्यु >> शिखर सम्मेलनबारे विपक्षीले विरोध गर्ने संकेत पाएपछि प्रदेशसभामा गएनन् मुख्यमन्त्री (लाईभ) >> सामाजिक रुपान्तरणका लागि महिला मञ्च दाङको अध्यक्षमा आचार्य >> लुम्बिनी प्रदेशसभामा शिखर सम्मेलनबारे किन बोलेनन् प्रधानमन्त्री ? >> दादुरा रुवेला विरुद्ध खोप सोमबारबाट >> प्रचण्ड र ओलीबीच बालुवाटारमा वार्ता >> राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष तिमिल्सिनासहित २० सदस्यको पदावधि आजदेखि सकिँदै >> शिक्षण सिकाई सहजिकरणमा अनलाइन र डिजिटल माध्यम >> शालिन पोखरेल मृत्यु घटनामा के भन्यो प्रहरीले ? (विज्ञप्तिसहित) >> सरकार र दूध उत्पादक किसानबीच पाँच बुँदे सहमति, आन्दोलनका कार्यक्रम स्थगित >> पश्चिमी वायुले देशभरको मौसम बदली, धेरै ठाउँमा मेघ गर्जनसहित वर्षाको सम्भावना >> महासमिति बैठक कागको कथन जस्तै भयो : उपसभापति गुुरुङ >> घोषणाको चार वर्षपछि गाउँटोलमा शौचालय अभियान >> बाली उपचार चिकित्सामा मिश्र सरको व्यस्तता उस्तै >> धार्मिक बसले बढायो श्रद्धालु >> नेताका सम्पत्ति शुद्विकरण गर्नुपर्ने >> वन्यजन्तु चोरी शिकारीको चिन्ता >> वन्यजन्तु संरक्षणका चुनौतीहरू >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> करिश्मामा निशुल्क स्वस्थ्य परिक्षण तथा परामर्श >> नागरिक समाज दाङको संयोजकमा थापा  >> पश्चिम नेपाल बस ब्यबसायीद्वारा बधार्ई तथा सम्मान >> मानसिक स्वास्थ्य रणनीतिको विषयमा वृहत छलफल >> संघीयता लागु गर्न नचाहने प्रवृत्ति अहिले पनि छ : प्रधानमन्त्री
सम्पादकीय

लैंगिक तथा घरेलु हिंसाको जरो (सम्पादकीय)

१४ मंसिर २०७५, शुक्रबार
१४ मंसिर २०७५, शुक्रबार

मुलुकमा अहिले लैंगिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने अभियान चलिरहेको छ । अभियानमा हिंसा रोक्नको लागि सचेतना अपनाउनु पर्ने, कानुनलाई ध्यान दिनुपर्ने, मानबीय सभ्यतालाई ख्याल गर्नुपर्ने, मानिसमा कुन कारणबाट क्रुरता आउँछ त्यस्ता बस्तुहरू सेवन गर्न रोक्नुपर्ने लगायतका कुराहरू सिकाउने गरिएको पाइएको छ । लागूऔषधको सेवन तथा मद्यपान सेवन कार्यले लैँगिक तथा घरेलु हिँसा बढाएको कुरालाई कसैले पनि बिर्सन मिल्दैन । यसलाई मध्यनजर राख्दै अहिले कतिपय जिल्लालाई मदिरा निषेधित जिल्ला घोषणा गर्न थालिएको छ भने कतिपय प्रदेशमा साँझ चार बजेभन्दा अगाडि मदिरा बेच विखन र सेवन गर्न रोक लगाउने नीतिहरू अघि सार्न थालिएको छ । यसलाई कडाइकासाथ लागू गर्न सकियो भने लैंगिक हिंसा तथा घरेलु हिंसामा कमी आउने मान्यता राख्न सकिन्छ । तर, बुझ्नु पर्ने सैद्धान्तिक कुरा के हो भने मदिरा सेवनमात्र हिंसाको प्रमुख कारण हो भन्न सकिँदैन । मदिरा सेवन नगर्नेहरूबाट पनि लैंगिक तथा घरेलु हिंसा भएका तमाम उदाहरणहरू छन् ।
लैंगिक तथा घरेलु हिंसाको प्रमुख पेटारा हाम्रा धार्मिक पोथीपात्राहरू नै हुन् । मनुस्मृतिमा उल्लेख भएका मानबीय वर्गीकरण, आर्थिक सामाजिक वर्गीकरण, वर्ग विभाजित समाजको निर्माण नै प्रमुख कारण हो । कसैलाई तागाधारी र कसैलाई मतवाली भनेर त्यहाँ मानिकाबीचमा भेद ल्याइएको छ । महिला तथा सुद्रहरूले बेद पढेमा जिब्रो थुत्ने, सुनेमा कानमा लाहा पगालेर हालिदिने जस्ता धार्मिक कानुन ल्याइयो । त्यसलाई हाम्रा पुर्खाहरूले अक्षरसः पालना गर्दै आए । जसको कारण महिला तथा सुद्रहरूले पढ्न पाएनन् । पढ्न नपाएको कारणले नै उनीहरू हरेकखाले ज्ञानबाट वञ्चित भए । उनीहरूमाथि शोषण, दमन, अन्याय, अत्याचार बढाउने काम तागाधारीले नै गर्दै आए । भने जति दाइजो नपाएको रिसमा बुहारीलाई जिउँदै जलाउने काम तागाधारीबाट नै बढी हुने गरेको छ । घरमा श्रीमती हुँदाहुँदै पुरुषत्व देखाउन अर्को श्रीमती ल्याउने काम तागाधारीबाटै बढी हुने गरेको छ । मद्यपान गर्नेहरूलाई दोषको भागिदारी बनाएर फाइदा उठाउने काम उनीहरूबाटै हुँदै आयो । यो कुरा कसैले पनि भुल्न हुँदैन ।
हरेकखाले हिंसाहरू रोक्नको लागि सबैभन्दा पहिला राज्य नै हिंसारहित हुनुपर्छ । जहाँ राज्य नै हतियारको बलमा टिकाइन्छ, सत्तामा आसिन हुने ठूला नेताहरूको लागि दुनियाभरका सुबिधा र सुरक्षा दिइन्छ त्यहाँ जनतामा पनि त्यहिखाले संरचना बन्न थाल्छ । चाहे त्यो नमुनाको रूपमा नै किन नहोस् ? सरकारले पनि त्यस्तै संरचना बनाउन घोषित वा अघोषित रूपमा उत्प्रेरित गरिरहेको हुन्छ । किनभने उसको लागि त्यो एकखालको ढाल बनिदिन्छ । लैंगिक तथा घरेलु हिंसा यदि प्रणालीगत रूपमा नै रोक्ने हो भने सबैभन्दा पहिला संबिधानमा नै समानता ल्याउन सक्नुपर्छ । राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रीलगायत सरकारका उच्च ओहदामा बसेकाहरूको भान्सा र सरकारले घोषणा गरेको दलित तल्ला तहका कर्मचारीहरूको भान्साको मेस एउटै हुनुपर्छ । उनीहरूले बुझ्ने तलब रकम एउटै हुनुपर्छ । गाउँका जमीन्दार र हलो जोत्ने हलीको खाना एउटै हुनुपर्छ । के सासु ससुरा के बुहारी चेली एकैसाथ खाना खाने ब्यवस्था भयो भने त्यहाँ समानता आउँछ । तर, वर्ग विभाजित समाजमा यो सम्भव छैन । वर्ग विभाजन नै हरेकखालको शोषण, दमन, उतपीडनको जरो हो । लैंगिक तथा घरेलु हिंसाको जन्म पनि यही विभाजनले गरिदिएको हो । मादक पदार्थ सेवन त एउटा ब्यष्टिमात्र हुन सक्छ । जुन सरकारको लागि एउटा निहुँ बनेको छ । यदि मादक पदार्थ नै मुल कारक हो भने सरकारले मदिरा उत्पादन गर्ने डिष्टिलरीहरू किन बन्द गर्न खोज्दैन ? बस्तुलाई यसरी बुझ्नु आवश्यक हुन्छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?