ट्रेंडिंग:

>> तुलसीपुरमा आधुनिक बधशाला निर्माणकालागि छलफल >> अर्थतन्त्र ओरालो लाग्दै : अर्थमन्त्री भन्छन्– सुधारोन्मुख छ, ढुक्क भएर लगानी गर्नुस् >> अर्थमन्त्रीले गरे महेशपुर भन्सारको निरीक्षण, राजश्व संकलन वृद्धि गर्न निर्देशन >> गणपतिको सातौ शाखा योगीकुटीमा >> शिव, गणेश एवं नन्दीको प्राण प्रतिष्ठा >> सिगलतर्फ अन्तिम आठको टुगो >> त्रिकोणात्मक सिरिजमा नेपालको दोस्रो हार, नेदरल्यान्ड्ससँग २ रनले पराजित >> ‘जग्गा हडप्ने खेलले बुटवलको रानीगन्ज ललिता निवास र बालुवाटर जस्तै,छानवीन होस्’ >> पर्यटन व्यवसाय फस्टाउन सरकारी पक्षले तत्काल गर्नुपर्ने २५ काम >> नेदरल्यान्ड्सले नेपाललाई दियो १८५ रनको लक्ष्य >> १० प्रदेश इन्चार्ज तोक्ने माओवादी केन्द्रको निर्णयप्रति जनार्दन शर्माको असहमति >> दाङमा टिप्परको ठक्करबाट एकजनाको मृत्यु >> माओवादीले राष्ट्रिय सभा अध्यक्षमा दाबी नछाड्ने >> युनिग्लोब कलेज : व्यवस्थापन शिक्षामा उत्कृष्ट गन्तव्य >> इलाम २ र बझाङ–१ क मा हुने उपचुनावको मतदाता अद्यावधिक हुंदै >> क्यानडामा दुघर्टनामा मृत्यु भएका दुई युवाहरुको शव नेपाल पठाइदै >> टी–२० त्रिदेशीय क्रिकेट शृङ्खला : आज नेपाल नेदरल्यान्ड्ससँग खेल्दै >> लगानी सम्मेलनमा किन ढिलाई ? >> एमाले सल्यानमा अहिले के पाकिरहेको छ ? >> बौद्ध शिक्षाभित्रको कल्याणकारी अर्थशास्त्र >> कपिलवस्तु साझेदारी वनमा चुनावी रौनक >> देवदहमा अमानवीय क्रियाकलापप्रति पेशागत महासंघको विरोध >> जलविद्युतको शिरै अँध्यारो >> लुम्बिनी अस्पतालमा प्रदेश सरकारको झेल ! >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् :आजको राशीफल >> दाङ क्रिकेट लिगः तुलसीपुर रोयल्स र घोराही टाईगर्स विजयी >> साई ग्लोबल कपः लीलाराम र प्यारामाउण्टको लगातार जित >> सुरक्षित महिनावारी अक्षयकोष स्थापना >> दाङमा दोस्रो अन्तराष्ट्रिय कुस्ती प्रतियोगिता रौनक >> लुम्बिनी अस्पताललाई पश्चिम क्षेत्रकै विशिष्टकृत अस्पताल बनाउँछौं : मन्त्री खनाल >> खेलकुद तथा सास्कृतिक क्षेत्रमा प्राथमिकता दिएको नगरप्रमुख पाण्डेको दाबी >> संसद्‍मा छिरेका ४९ जना ‘लघुवित्त पीडित’ विरुद्ध मुद्दा चलाइँदै >> लुम्बिनी प्रदेश फेसिंङ संघ गठन >> सिंहदरबार, बालुवाटार र बानेश्वरका पेटीमा हिँड्न निषेध >> नगरपालिकामा हुलहुज्जत गर्नेमाथि कानुनी उपचार खोजिने >> सातै प्रदेशमा माओवादी इन्चार्ज फेरिए >> नामिबियाविरुद्धको पहिलो खेलमा नेपाल २० रनले पराजित >> राष्ट्रिय एचआईभी एड्स महासंघमा खड्का निर्वाचित >> निर्णय कार्यान्वयन नगर्न अदालतको आदेश >> प्रभु बैंकका डेपुटी सीईओ सहित ९ जना पक्राउ >> टी–२० त्रिदेशीय क्रिकेट शृङ्खला: पहिलो खेलमा आज नेपाल र नामिबिया खेल्दै >> चार प्रदेशमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना >> मगर एकता दिवसको सान्दर्भिकता >> आकाश देखिने कक्षाकोठा ! >> पेडा, खुवा र पनिर बनाउँदै विद्यार्थी >> सिद्धबाबा र गोरखनाथ मन्दिर बीचको सम्बन्ध >> ‘गाउँमै बस्छु—केही गर्छु’ >> कछुवा गतिमा प्रदेश सरकार ! >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि अव अनिवार्य यान्त्रिक परीक्षण
प्रदेश खबर
मुख्य खबर

सतपति वनलाई मृगदावन बनाउदै सुस्ता

१७ चैत्र २०७९, शुक्रबार
१७ चैत्र २०७९, शुक्रबार

नवलपरासी, चैत- जिल्ला सुस्ता गाउपालिका २ स्थित रहेको बौद्धतिर्थ स्थल नजिकैको वन क्षेत्रमा मृग संरक्षण गर्ने गरि बौद्धकालिन मृगादवन बनाउने अवधारणा सुस्त गाउपालिकाले ल्याउने जनाएको छ । बौद्धकालमा मृगहरुलाई अभयदान दिइएके भारतको बाराणसीमा मृगाधवन बनेको र सोही झल्को दिइने गरि बौद्धस्थल सतपति क्षेत्रमा पनि रहेको वनक्षेत्र भित्र मृगको संरक्षण हुने गरि अवधारणाा बनाउने सोच बनाउन थालेको हो ।

प्राचिन बौद्ध स्थलको संरक्षण र बौद्धकाािलन संस्कृतिलाई पुर्नत्थान हुने गरि सुस्ता गाउपालिकाले विभिनन काम गर्दै आएको र बौद्धकालिन तपस्थली क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न खोजिएको गाउपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत बुद्ध प्रकाश पौडेलले जानकारी गराए । सतपति क्षेत्रलाई गएको माघ पुर्णिमाको अवसर पारेर भगवान बुद्धले सतिपट्ठान सुुत्त पाठ र अभ्यास गराएको तिर्थ स्थलको रुपमा घोषणा गरिए पश्चात सो क्षेत्रमाा अन्य बौद्धकालिन संस्कृति झल्किने गरि काम गर्न थालिएको छ,उनले भने, सतपति क्षेत्रमा सांस्कृतिक संग्रालय बनाउने कार्य पनि भई रहेको छ, ।
त्यसै गरि सतपति नजिकै रहेको करिब ५० हेक्टर क्षेत्रमा फैलिएको सामुदायिक बन,मध्यवर्ति क्षेत्र भित्र मृगहरुको संरक्षण गर्ने क्षेत्रको रुपमा विकास गरि मृगदावनको रुपमा पनि विकास गर्न सकिन्छ,भनेर केही स्थानियले भन्दै आएको हुदा त्यसको पनि सम्भाब्यता अध्ययन गरि बनाउने अवधारणाबारे छलफल चलाइएको छ । तत्कालिन भारतको बाराणसी अर्थात बनारस सारनाथ नजिकै मृग बस्ने बन क्षेत्रमा त्यहाँका ऋषिहरुले मृगको हिँसा,हत्या नगर्ने गरि अभयदान दिन तत्कालिन राजासँग आग्रह गरेका थिए । ऋषि तप्पनका ऋषिहरुको आग्रहमा राजाले मृगलाई सिकार नगर्ने भनि अभयदान दिएका कारण सो स्थानमा मृगदावन भनेर चिन्ने गरिन्थ्यो ।

यो सतपति क्षेत्र पनि बौद्धकालमा ऋषिमुनी बस्ने,तपस्वीहरुको तपस्थली क्षेत्र हो,उनले भने,त्यही भएर भगवान बुद्ध यस क्षेत्रमा आउदा विपश्यनालाई अझ गहिराईमा गएर अभ्यास गर्ने र सुत्रपाठ गर्ने गरि सतिपठ्ठान सुत्तको देशना दिएको स्थान हो । यस क्षेत्रलाई पुरातत्व विभागले पनि प्राचिन स्मारक भनेर संरक्षण गर्ने गरि सुचिकृत गरि सुचना बोर्ड पनि राखिदिएको छ । अहिले सतपति बौद्ध तिर्थ स्थलको पनि घोषणा भई सकेको छ । संग्रालय बन्नेक्रममा छ । स्थनियबासीलाई होमस्टे तालिम दिएर पर्यटकिय स्थलको रुपमा विकास गर्ने र वृहद लुम्बिनी भित्र समावेश गराई बुद्ध सर्किट भित्र पार्ने गरि काम अगाडी बढाईछ । यदि यो क्षेत्रमा मृगदावनको रुपमा विकास गर्न सकियो भन्ने थप पर्यटकको आकर्षण बढने उनको भनाई थियो ।
सिद्धार्थ गौतमले ज्ञानको खोजीम गृह त्याग गरि महाभिनिष्क्रमण लिएको स्थान अनोमा घाट(ठाढीघट) सुस्ता गाउपालिका भित्रै वार्ड नं.५ मा अवस्थित छ । सो क्षेत्र सिद्धार्थको जन्मस्थल लुम्बिनी,उनको राजधानी तिलौराकोट,बुद्धत्व प्राप्ती पछि कोलिय गणराज्य भित्रका उत्तरक नगर,कुण्डिय नगर,ककरपत्त नगर,सायुगा नगर,हल्लिदावन नगर,सज्जनेल नगर,रामग्राम राजधानी (पण्डितपुर) र सतिपठ्ठान सुत्तको देशना र अभ्यास गर्ने स्थल सतपति पछि बुद्धत्व प्राप्तीको प्रस्थानविन्दु अनोमाघाट उत्तिकै महत्वपुर्ण पवित्र बुद्धतिर्थ स्थल हो ।

अनोमाघाटमा पनि विगत तिन बर्ष देखी असार पुर्णिमाको अवसरमा महाभिनिष्क्रमण दिवस मनाउने कार्य पनि सुस्ता गाउपालिकाले गर्दै आएको छ । अहिले ति स्थानमा बौद्ध तिर्थयात्रीहरु पनि आउने क्रम बढदै गएको छ । सुस्ता गाउपालिकाले त्यस स्थानको विकासका लागि विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन(डिपिआर गरि) विभिन्न काम अगाडी सारेको छ । अगामी असार पुर्णिमालाई भब्य बनाउनका लागि तिलौराकोटबाटै झाकी समेत निकालेर यि सबै बौद्ध तिर्थ स्थल हुदै अनोमाघाटमा पुग्ने,मुण्डन गर्ने गरि कार्यक्रम बनाउने कार्य पनि भई रहेको प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत पौडेलले जानकारी गराए ।

नेपाल प्राकृतिक रुपमा, अध्यत्मिक रुपमा,ऐतिहासिक र पुरातात्विक स्थल भएको विश्व सम्पदामा जान सक्ने थुप्रै स्थानहरु भए पनि प्राथमिकतामा नपर्दा बर्षाै देखी अलपत्र रहेका छन् । अहिले स्थानिय स्तरबाटै काम गर्ने गरि स्थानिय सरकारको रुपमा स्थानिय तह नगरपालिका र गाउपालिकाहरु बनेका छन् । यस्ता पुरातात्विक,ऐतिहासिक,धार्मिक,अध्यात्मिक र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्ने अधिकार पनि संविधानले स्थानिय तहको एकल सुचिमा राखिदिएको छ । स्थानिय तहले काम गर्न सकेमा पर्यटन प्रवद्र्धन,साँस्कृतिक सम्पदता र प्राचिन स्मारकहरुको संरक्षण र प्रवद्र्धनका थुप्रै कामहरु रहेका छन् ।

यसले समाजलाई पनि सकारात्मक विकास गर्दै आयआर्जनलाई आधार बनाउने छ,उनले भने, स्थानिय तहले घोषणा गर्ने,संरक्षण गर्ने,प्रवद्र्धन गर्ने कामसँगै प्रदेश सरकार र संघिय सरकारका निकायले पनि महत्व दिइनु पर्छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?