ट्रेंडिंग:

>> पाल्पाको नुवाकोट घुमेर फर्किंदै गरेको कार दुर्घटनामा तीनजनाको मृत्यु >> चिनियाँ मन्त्रीसंग व्यवसायीको अनुरोध : गौतमबुद्ध विमानस्थलमा नियमित उडान गरिदिनुस् >> प्रदेश संरचना दलहरुका तेस्रो तहका नेता थन्काउने थलो : गृहमन्त्री >> कुवेतको आवासीय भवनमा आगलागी, कम्तिमा ४० जनाको मृत्यु >> कांग्रेस र रास्वपाका सांसदले संयुक्त रुपमा दर्ता गरे चक्रपथ विस्तारसम्बन्धी सार्वजनिक महत्त्वको प्रस्ताव >> सल्यानको कालिमाटी—५ कर्णालीकै पहिलो पोषणमैत्री वडा घोषणा हुँदै >> अत्यधिक गर्मीका कारण दाङका विद्यालय दुइदिन बिदा >> अत्यधिक गर्मीका कारण दाङमा विद्यार्थीहरु बेहोस >> विद्युत प्राधिकरणले सञ्चालनमा ल्यायो आफ्नै अत्याधुनिक अन्तर्राष्ट्रियस्तरको डाटा सेन्टर >> चन्द्र माविका भूपू विद्यार्थीहरुको पुनर्मिलन >> क्रिकेट संघको नेतृत्वमाथि छानबिन गर्न एमाले सांसद आचार्यको माग (भिडियोसहित) >> प्रेमी जहीरसँग विवाह गर्दै सोनाक्षी >> पार्टी फुटाउने प्रयास भयो- माधव नेपाल >> उपेन्द्र यादव जसपा नेपालको अध्यक्षमा निर्बिरोध निर्वाचित >> दाङबाट काठमाडौं जाने बस सैनामैनामा दुर्घटना, ४३ घाइते >> विश्व बालश्रम बिरुद्धको दिवस >> सन्दर्भः बालश्रम विरुद्धको विश्व दिवस >> वर्षाको कारण नेपाल र श्रीलंकाबीचको खेल रद्द >> शिवराजमा क्यूआर कोडबाटै वडाको सुबिधा >> विद्यालयमा सामग्री पाएपछि खुशी >> रोल्पाका सबै स्थानीयतह पूर्ण खोप सुनिश्चित >> किसानलाई दूधको भुक्तानी १५ दिनमै >> तिलोत्तमाको अति विपन्न नागरिक बिमा कोषः विपन्नका लागि वरदान बन्दै >> यातायातका उपसचिव सुन्दर भट्टराई भ्रष्टाचारी ठहर, ३ महिना कैद >> नेपालविरुद्ध श्रीलंका : वर्षा रोकियो, मैदान निरीक्षण हुँदै >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> युके अध्ययनमा युवाको चासो >> ब्युटिसियन तालिमको समापन गर्न संघीय मन्त्री चौधरी नवलपुरमा >> राष्ट्रपति पौडेल अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सम्मेलनमा भाग लिन जेनेभा प्रस्थान >> विविध कार्यक्रम गरी सरसफाई सप्ताहको समापन >> माधव नेपालका भान्जासहित तीनजना निश्कासित >> तिलोत्तमामा नमुना कृषकलाई प्रोत्साहन गर्न अनुदान >> बास्केटबल खेलाडी बिदाई >> गैंडहवा गाउँपालिकामा सार्वजनिक सुनुवाई >> बुद्ध पब्लिकमा जुरेस र बाल क्लब गठन >> प्रादेशिक अस्पतालमा ब्लड बैक खोल्न रक्तदाताहरुको माग >> मेडिटेक अस्पतालको रक्तदानमा ५१ प्वाइन्ट रगत संकलन >> नेपालमा मानवअधिकारको अवस्था सुध्रिएन >> विश्वकप छनौट अन्तर्गत नेपालले आज यमनसँग खेल्दै >> असार ७ गते बजेट पारित गर्ने सरकारको तयारी >> आगामी तीन दिन तातो हावाको लहरबाट जोगिन आग्रह >> टी-२० विश्वकप: नेपालले श्रीलंकाविरुद्ध भोलि बिहान खेल्दै >> जीवी राईलाई छिटो पक्राउ गरी स्वदेश ल्याउन ज्ञानेन्द्र शाहीको माग >> बुटवल उपमहानगरले किन रोक्यो कार्यक्रमबापतको भुक्तानी ? अख्तियार भन्छ–कार्यक्रमको भुक्तानी रोक्न मिल्दैन >> प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणका बिषयमा सदनलाई जानकारी गराउन एमालेको माग >> दाउन्नेमा पहिरोका कारण सडक अवरुद्ध भए एक घण्टाभित्र सुचारु गरिने >> ज्ञानेन्द्र शाहीको गृहमन्त्रीलाई प्रश्न गिरीबन्धुको फाइल कहिले खुल्छ ? >> मोदी क्याबिनेटमा कसले कुन मन्त्रालय पाए ? >> राप्रपाका लुम्बिनी प्रदेश सांसद यादवको निलम्वन फुकुवा >> टिपर दुर्घटनामा चालकको मृत्यु, २ जना घाइते

नश्ल सुधार गर्न पशुमा निःशुल्क कृत्रिम गर्भाधान

२९ जेष्ठ २०८१, मंगलवार
२९ जेष्ठ २०८१, मंगलवार

बुटवल, २९ जेठ । लुम्बिनी प्रदेश सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा संविधानतह व्यवस्था भए अनुसार यहि जेठ २५ मा सार्वजनिक हुँदै छ । सोही नीति तथा कार्यक्रममा समेट्ने गरी प्रदेश सरकारले प्रदेशका १२ वटै जिल्लाका किसानहरूले आफ्ना पशु चौपायमा कृत्रिम गर्भाधान गराउँदा पूर्ण रूपमा निःशुल्क गर्ने व्यवस्था गर्न लागेको छ । नेपालमा परम्परागत रूपमा पालिँदै आएका रैथाने पशु चौपायहरूः गाई, भैंसी, बाख्रामा उन्नत खालको सिमोन प्रयोगगरी कृत्रिम गर्भाधन गराएर उत्पादकत्व वृद्धिका लागि प्रभावकारी हुने गरी यो कार्यक्रम सुरुवात गर्न लागिएको हो ।

हाल कुनै पनि किसानले पशु चौपायमा कृत्रिम गर्भाधन गराएपनि पशु स्वास्थ्य प्राविधिकहरूलाई निश्चित रकम दिँदै आएका छन् । सरकारले निःशुल्क रूपमा सिमोन र नाईट्रोजन, ग्लप्स, बुट, एग्रोप, जुत्ता उपलब्ध गराउँदै आएको छ । तर कृत्रिम गर्भाधान गराउने तालिम प्राप्त पशु प्राविधिकहरूले कृत्रिम गर्भाधान गराएबापत (एआई) निश्चित रकम लिँदै आएका छन् । न्यूनतम ४ सय ५० लेखि अधिकतम ६ सय रूपैयाँ लिँदै आएका छन् । यसरी पशु स्वास्थ्य प्राविधिकहरूले लिँदै आएको परिश्रमिक बापतको रकम प्रदेश सरकारले व्यहोर्ने र पूर्णरूपमा कृत्रिम गर्भाधन निःशुल्क गर्ने गरी योजना अगाडि बढेको भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र भैरहवा रूपन्देहीका प्रमुख दिपक भुसालले जानकारी दिए ।
प्रमुख भुसालका अनुसार सरकारले नीति तथा कार्यक्रममा यो विषय समेट्न लागेको छ । सोही अनुसार कार्यविधि निर्माण गरी पशु स्वास्थ्य प्राविधिकहरूलाई तालिम प्राप्त प्रमाणपत्रको आधारमा नियुक्ती पत्र दिएर मासिक रूपमा उनीहरूले गरेको एआईको रिर्पोट अनुसार रकम भुक्तानी प्राविधिककै खातामा जाने गरी योजना अगाडि बढेको हो ।

नेपालमा पालिदैँ आएका रैथाने जातका पशु चौपायमा नश्ल सुधार गरी उनीहरूको उत्पादकत्व मासु, दुधमा गर्ने गरी कृत्रिम गर्भाधानको कार्यक्रम लागू भएको छ । जसमा किसानले निःशुल्क रूपमा सिमोन पालिकाको पशु स्वाथ्य शाखा मार्फत पाउँदै आएका छन् ।
प्रदेश सरकारले उपलब्ध गराउने सिमोन सहित का उपकरण जिल्ला स्थिति भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र मार्फत प्रदान गर्दै आएको छ । जुन पूर्णरूपमा निःशुल्क छन् ।

रूपन्देही जिल्लाको सियारी गाउँपालिकाका पशु प्राविधिक तथा नेल्टा रूपन्देहीका अध्यक्ष डोलराज गैरेले प्रदेश सरकारले ल्याउन लागेको निःशुल्क कृतिम गर्भाधान कार्यक्रमले सबैभन्दा बढि लाभ किसाले पाउने बताउँछन् । उनले प्राविधिकले समेत एक मुष्ट रकम पाउने अझ बढि किसानले लाभ पाउने उनको भनाई छ । उनी भन्छन्–‘हामी सबै मिलेर यो अभियानलाई सफल बनाउन जरुरीरहेको छ, सबै सबैको साथ र सहयोग रहन्छ ।’

शुद्धोधन गाउँपालिकाका पशु स्वाथ्य प्राविधिक दामोदर घिमिरेले पनि कुनै बेला सिमोन अभाव हुने, कुनै बेला नाईट्रोजन अभाव हुने अवस्था अव अन्त्य हुनुपर्ने बताउँछन् । किसानले सेवा पाउनको लागि समयमा नै सबै यन्त्र, उपकरण सहज रूपमा उपलब्ध हुनुपर्ने माग उनको छ । कुनै पशुपालक किसान ४, ५ सय रूपैयाँ समेत नहुँदा पशुचौपायमा नश्ल सुधार गर्न नसक्ने अवस्था समेत रहेको भन्दै सरकारले सुरुवात गर्न लागेको यो अभियान आफैमा महत्वपूर्ण भएको तर्क उनको छ ।

भेटेरीनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र भैरहवाको तथ्यांक अनुसार आर्थिक बर्ष २०७९/८० मा जिल्लामा ३९ हजार ७ सय ४७ कृत्रिम गर्भाधान गरिएको छ । जसमा गाईमा सबैभन्दा बढि २५ हजार ४ सय ९५, भैसीमा १३ हजार ९ सय २९ र बाख्रामा ३ सय १३ रहेका छन् । यो आर्थिक बर्षको हाल सम्म मा गाई १३ हजार ७ सय ६५ पटक, भैंसीमा १० हजार ५ सय २० पटक, बाख्रामा ५ सय ५९ पटक कृत्रिम गर्भाधान गराइएको छ ।

भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशुसेवा विज्ञ केन्द्र भैरहवाका प्रमुख दिपक भुषालका अनुसार कृतिम गर्भाधन गराउँदा पशु चौपायमा उत्पादकत्वमा बृद्धि हुनुको साथै नश्ल सुधार गरी उन्नत जातको पशु चौपाय विकास गर्न सकिन्छ । यसको लागि पशु चौपायमा पुस्ता सम्म यसले राम्रो प्रभाव समेत पार्ने प्रमुख भुषालको भनाई छ । खासगरी गाई र भैसीमा कृत्रिम गर्भाधान गराउँदा दुग्ध उत्पादनमा समेत बृद्धि हुन्छ । जसबाट जन्मीएको नयाँ सन्ततीमा नश्ल सुधार गरिएको कारण थप उत्पादकत्व वृद्धि हुने गर्दछ । यसको साथै पशु चौपायमा प्राकृतिक गर्भाधान गराउँदा राँगो, साँढे वा बोकामा यदि रोग रहेछ पनि रोग सर्नेसम्भावना समेत उच्च हुन्छ । तर कृत्रिम गर्भाधान गराउँदा प्रयोग गरिने सिमोन पूर्णरूपमा परिक्षण गरिएको उच्च नश्लको हुने भएको कारण रोग लाग्ने संभावना कम हुन्छ भने जसले उत्पादकत्व समेत बढाउँछ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?