ट्रेंडिंग:

>> पाल्पाको नुवाकोट घुमेर फर्किंदै गरेको कार दुर्घटनामा तीनजनाको मृत्यु >> चिनियाँ मन्त्रीसंग व्यवसायीको अनुरोध : गौतमबुद्ध विमानस्थलमा नियमित उडान गरिदिनुस् >> प्रदेश संरचना दलहरुका तेस्रो तहका नेता थन्काउने थलो : गृहमन्त्री >> कुवेतको आवासीय भवनमा आगलागी, कम्तिमा ४० जनाको मृत्यु >> कांग्रेस र रास्वपाका सांसदले संयुक्त रुपमा दर्ता गरे चक्रपथ विस्तारसम्बन्धी सार्वजनिक महत्त्वको प्रस्ताव >> सल्यानको कालिमाटी—५ कर्णालीकै पहिलो पोषणमैत्री वडा घोषणा हुँदै >> अत्यधिक गर्मीका कारण दाङका विद्यालय दुइदिन बिदा >> अत्यधिक गर्मीका कारण दाङमा विद्यार्थीहरु बेहोस >> विद्युत प्राधिकरणले सञ्चालनमा ल्यायो आफ्नै अत्याधुनिक अन्तर्राष्ट्रियस्तरको डाटा सेन्टर >> चन्द्र माविका भूपू विद्यार्थीहरुको पुनर्मिलन >> क्रिकेट संघको नेतृत्वमाथि छानबिन गर्न एमाले सांसद आचार्यको माग (भिडियोसहित) >> प्रेमी जहीरसँग विवाह गर्दै सोनाक्षी >> पार्टी फुटाउने प्रयास भयो- माधव नेपाल >> उपेन्द्र यादव जसपा नेपालको अध्यक्षमा निर्बिरोध निर्वाचित >> दाङबाट काठमाडौं जाने बस सैनामैनामा दुर्घटना, ४३ घाइते >> विश्व बालश्रम बिरुद्धको दिवस >> सन्दर्भः बालश्रम विरुद्धको विश्व दिवस >> वर्षाको कारण नेपाल र श्रीलंकाबीचको खेल रद्द >> शिवराजमा क्यूआर कोडबाटै वडाको सुबिधा >> विद्यालयमा सामग्री पाएपछि खुशी >> रोल्पाका सबै स्थानीयतह पूर्ण खोप सुनिश्चित >> किसानलाई दूधको भुक्तानी १५ दिनमै >> तिलोत्तमाको अति विपन्न नागरिक बिमा कोषः विपन्नका लागि वरदान बन्दै >> यातायातका उपसचिव सुन्दर भट्टराई भ्रष्टाचारी ठहर, ३ महिना कैद >> नेपालविरुद्ध श्रीलंका : वर्षा रोकियो, मैदान निरीक्षण हुँदै >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> युके अध्ययनमा युवाको चासो >> ब्युटिसियन तालिमको समापन गर्न संघीय मन्त्री चौधरी नवलपुरमा >> राष्ट्रपति पौडेल अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सम्मेलनमा भाग लिन जेनेभा प्रस्थान >> विविध कार्यक्रम गरी सरसफाई सप्ताहको समापन >> माधव नेपालका भान्जासहित तीनजना निश्कासित >> तिलोत्तमामा नमुना कृषकलाई प्रोत्साहन गर्न अनुदान >> बास्केटबल खेलाडी बिदाई >> गैंडहवा गाउँपालिकामा सार्वजनिक सुनुवाई >> बुद्ध पब्लिकमा जुरेस र बाल क्लब गठन >> प्रादेशिक अस्पतालमा ब्लड बैक खोल्न रक्तदाताहरुको माग >> मेडिटेक अस्पतालको रक्तदानमा ५१ प्वाइन्ट रगत संकलन >> नेपालमा मानवअधिकारको अवस्था सुध्रिएन >> विश्वकप छनौट अन्तर्गत नेपालले आज यमनसँग खेल्दै >> असार ७ गते बजेट पारित गर्ने सरकारको तयारी >> आगामी तीन दिन तातो हावाको लहरबाट जोगिन आग्रह >> टी-२० विश्वकप: नेपालले श्रीलंकाविरुद्ध भोलि बिहान खेल्दै >> जीवी राईलाई छिटो पक्राउ गरी स्वदेश ल्याउन ज्ञानेन्द्र शाहीको माग >> बुटवल उपमहानगरले किन रोक्यो कार्यक्रमबापतको भुक्तानी ? अख्तियार भन्छ–कार्यक्रमको भुक्तानी रोक्न मिल्दैन >> प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणका बिषयमा सदनलाई जानकारी गराउन एमालेको माग >> दाउन्नेमा पहिरोका कारण सडक अवरुद्ध भए एक घण्टाभित्र सुचारु गरिने >> ज्ञानेन्द्र शाहीको गृहमन्त्रीलाई प्रश्न गिरीबन्धुको फाइल कहिले खुल्छ ? >> मोदी क्याबिनेटमा कसले कुन मन्त्रालय पाए ? >> राप्रपाका लुम्बिनी प्रदेश सांसद यादवको निलम्वन फुकुवा >> टिपर दुर्घटनामा चालकको मृत्यु, २ जना घाइते

लहरे नाँच बचाउँदै महिला

८ जेष्ठ २०८१, मंगलवार
८ जेष्ठ २०८१, मंगलवार

सल्यान, ८ जेठ । हाम्रा पूर्बजहरूको कडा मेहनत र पसिनाले सृजना गरेका विभिन्न मौलिक कला संस्कृति, भाषा, भेष, भूषा, परम्परा, चाडपर्ब हाम्रा पहिचान र गौरव हुन् । तर यस्ता गौरव र पहिचानका धरोहरहरूलाई हामीले जानी या नजानी दिन दिनै बिर्सदै जाने क्रम बढिरहेको छ ।
पछिल्लो पुस्ताले अनुसरण गर्न नसक्दा सल्यानमा परम्परागत रूपमा चल्दै आएका पुरानो सँस्कृती लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । मेला पूजाआजा बिवाह र विभिन्न पर्वमा नाचिने पुराना मौलिक नृत्य र गितहरू अहिले सल्यानमा हराउदै गएका छन् । सल्यानका हरेक मेला र पर्वमा नाचिने लहरे नाच पनि अहिले इतिहास बन्दै छ । यद्यपि सल्यानमा भने महिलाहरू लहरे नाचको संरक्षणको प्रयासमा छन् ।

सल्यान चिन्नेखर्कका महिलाहरू पश्चिम नेपालमा चर्चित लहरे नाचको संरक्षणमा जुटेका हुन् । केही समय अघि जिल्लाको छत्रेश्वरी गाउँपालिका वडा नं १ को वडा अध्यक्षकप उद्घाटन समारोहमा डाँफे महिला समूहमा आवद्ध महिलाहरूले लहरे नाच प्रस्तुत गरे । समूहकी अध्यक्ष गुप्ता वली भन्छिन्, ‘पहिले पहिले गाउँघरमा लहरे नाच खुबै नाच्दथे, तर पछिल्लो समय यो नाच हराउँदै गएको छ । हामीले नाँच्न र केही रूपमा भएपनि संरक्षण गर्न सकिन्छ की भनेर सानो प्रयास गरेका छौँ ।’

छत्रेश्वरी–१ को डाँफे महिला समूहका महिलाहरूले आफ्नो गाउँघरमा हुने पूजा, विवाह लगायतका शुभकार्यमा लहरे नाच्ने गरेका छन् । ‘हामीले महिला समूहमा छलफल पनि गर्याैँ । लहरे नाच संगै अन्य लोप हुन लागेका कला संस्कृती संरक्षणका लागि थोरै भएपनि काम गर्नुपर्छ भन्ने लागेर बुवाबाजेहरूले नाचेको देखेर सिक्दै अघि बढेका छौँ’, अध्यक्ष वलीले भनिन् ।

पश्चिमेली मूलुकका संगीतको तुलनामा हाम्रो कला संस्कृति सभ्य र भरपुर मानिन्छन् । र मनोरञ्जनका लागि पनि हाम्रा कलासंस्कृती कम छैनन् । लहरे नाचको एकै समूहमा सासुससुरा, छोरी ज्वाइँ मज्जा संग अटाउन सक्छन् । चाहे जुनसुकै जात र वर्गको किन नहोस्, कुनै अश्लीलता देखिदैन लहरे नाचमा । लहरे नाचले सामाजिक मुल्यमान्यतालाई बाँधेर राखेको छ । यद्यपि समयको परिवर्तन सँगै आएको परिवर्तनले यस्ता गीतहरू ओझेलमा पर्दै गएका छन् । नयाँ नयाँ प्रविधिसंगै युवा पिढिमा आएको विकृतिले पनि पुरानो सस्कृतिमा परिवर्तन आएको धेरैको बुझाइ छ । नयाँ पिढीले यस प्रकारका साँस्कृतीक विधालाई सम्हाल्न नसक्दा पुराना मौलिक परम्परा बोकेका यस्ता साँस्कृतीक बिधा ओझेलमा पर्दै गइरहेका छन् । तर पनि समय छंदै लहरे नाचको महवलाई बुझेर यसको संरक्षण र विस्तारमा लाग्नुपर्छ भन्ने आफ्नो कर्तव्य सम्झेर लहरे नाच सिक्दै गरेको डाँफे महिला समूहमा आवद्ध चिन्नेखर्ककी १८ वर्षीया चन्द्रमा घर्ती मगर बताउँछिन् । ‘हामी समूहमा आवद्ध छौँ । सबैले ड्रेस पनि बनाएका छौँ । लहरे नाच संरक्षण गर्नुपर्छ भन्ने लागेर म पनि सिक्दै छु,’ उनले भनिन् ।

विभिन्न गाउँ टोलमा गठन भएका महिला समूहहरूले साउण्ड सिस्टममा रेर्कडेट गीत बजाएर नाच्ने गरेकोमा छत्रेश्वरी गाउँपालिकाका कतिपय महिला समूहहरूले आफै मादल लगाएतका बाध्यवादन सामग्री बजाउँदै, आफै गित गाउँदै कला संस्कृती संरक्षणमा अग्रसर बनेको देख्न सकिन्छ । मौलिक लोक कलासंस्कृती संरक्षणका लागि वडा तहबाट आफूहरूले सक्दो प्रयास गरिरहेको छत्रेश्वरी–१ का वडा अध्यक्ष प्रकाश हमाल बताउँछन् । यहि जेठ १० गते आफ्नो वडामा स्थानीयस्तरका लोकसंस्कृती प्रवद्र्धनका लागि कार्यक्रम आयोजना गरिएको र यस कार्यक्रमबाट मौलिक संस्कृती संरक्षणमा लागेकाहरूलाई प्रोत्साहन हुने उनको अपेक्षा छ ।à

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?