ट्रेंडिंग:

>> इन्टरपोलमार्फत यूएईबाट पक्राउ परेका दुई जनालाई नेपाल ल्याइयो >> संसदीय छानबिन समिति बनाउँदा कम्पनीको नाम उल्लेख गर्नुपर्ने कांग्रेसको अडान >> रुपन्देहीमा पोलियोविरुद्ध ७० हजार बालबालिकालाई आईपीभी खोप लगाइंदै >> कलेजो क्यान्सर बढ्दै, के के हुन्छन् लक्षण ? >> संसदको गतिरोध हटाउन दलहरुको पहल, भोलिको बैठकअघि नै सहमति जुटाउने प्रयास >> कस्तो छ आजको मौसम पूर्वानुमान ? >> बिउमा लुटिंदै किसानहरु  >> महेशपुर भन्सारले समात्यो ५ लाख बराबरको अवैध कपडा >> बुद्ध परिपथको विकासका लागि पञ्चवर्षीय योजना बनाउँछौः मन्त्री बस्नेत >> सकारात्मक चिन्तनले बनाउँछ स्वस्थ जीवन >> चाउलीको दोभासे रहर >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> मनपरी गर्ने बुटवलका २ मासु पसललाई जरिवाना >> बुद्धिचाल खेलाडी सेढाइलाई बिदाई >> स्कर्लसमा नेता चुन्न निर्वाचन >> उत्तर प्रदेशको १ प्रतिशत पर्यटक लुम्बिनीलाई पर्याप्त >> बुटवल पूर्ण खोप दिगोपना सुनिश्चितता घोषणा >> विद्यार्थीसँग पर्यावरण सचेतना अभिवृद्धि कार्यक्रम बुटवलमा सम्पन्न >> सन्धिखर्कमा पनि खुल्यो कपडा बैंक >> दाङबाट काठमाडौ जाँदै गरेको बस दुर्घटनामा १० यात्रु घाइते >> वडा नं ३ र १ सेमीफाईनलमा >> गृहमन्त्रीलाई कारबाही माग गर्दै नेवि संघको प्रदर्शन >> घरजग्गा र सवारी कर्जामा राष्ट्र बैंकको उदार नीति >> काँग्रेसले संसदमा उत्ताउलो व्यवहार देखायोः ओली >> प्रतिनिधिसभा बैठक बस्दै नबसी स्थगित >> राष्ट्रिय सभामा कांग्रेसको अवरोध पछि बैठक स्थगित >> नेपालले लगायो २ भारतीय ब्रान्डका ४ मसलाको आयातमा रोक >> प्रतिनिधि सभाको बैठक सर्‍यो >> पाल्पामा रूखबाट लडेर महिलाको मृत्यु >> पाकिस्तान खानेपानी संकटको चरम सिमामा >> संसदीय छानबिन समितिमा अडिग रहने कांग्रेसको निर्णय >> विश्वकपअघि अमेरिका र क्यानडासँग नेपालले वार्मअप खेल खेल्ने >> विपन्नलाई निःशुल्क उपचार सार्थक बनाउँदै काठमाडौं महानगर >> यस्तो छ आज विदेशी मुद्राको विनिमय दर >> प्रधानमन्त्री प्रचण्डले चौथोपटक जेठ ७ गते विश्वासको मत लिने >> सुकुम्बासी र अव्यवस्थित बसोवासीलाई जग्गा र लालपुर्जा नदिन सर्वोच्चको आदेश >> ‘रक्तचाप नियन्त्रणमा पूर्व होसियारी’ >> लुम्बिनीको विकास र पर्यटन >> राजस्व संकलनमा प्रदेश सरकार फेल >> ‘मुंग्रे घार’ नै लिलबहादुरको साहारा >> प्रतिनिधिसभा बैठक आज पनि बस्दै >> राष्ट्र बैंकलाई तरलता व्यवस्थापनको सकस, बैंकिङ प्रणालीबाट आज फेरि रु. ३५ अर्ब तान्दै >> कस्तो छ आजको मौसम पूर्वानुमान ? >> सन्दीपलाई विश्वकप खेल्ने टोलीमा राख्न आईसीसीले दियो स्वीकृति >> सकारात्मक चिन्तन : पूर्ण आकारको स्वस्थ जीवन >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> राइटपाथ एजुकेसन कन्क्लेभमा अन्जु पन्त र पुर्व मिस नेपाल आउंदै >> गुल्मीमा बस दुर्घटना : एकको मृत्यु, १२ घाइते (नामावलीसहित) >> बुटवलको विकासका लागि पुनःसंरचना विषयक दुई दिने गोष्ठी सुरु >> छाडा चौपाया व्यवस्थापनमा प्रदेशले चासो दिन्छ: मुख्यमन्त्री महरा

सुदूरपश्चिमका नागरिक ‘आफै डाक्टर आफै बिरामी’, एन्टिबायोटिकको गलत प्रयोगले जोखिम निम्त्याउँदै

औषधि के हो ? त्यसले शरीरमा कसरी प्रभाव पार्छ ? किन, कुन समयमा र कसरी सेवन गर्नुपर्छ ? भन्ने आधारभूत ज्ञान हामी सँग छैन । एन्टिबायोटिकको गलत प्रयोगले घातक समस्या देखिन थालेको छ ।
११ कार्तिक २०८०, शनिबार
११ कार्तिक २०८०, शनिबार

धनगढी, ११ कात्तिक ।

बेस्सरी पेट दुखेपछि धनगढीकी शारदा चन्दले घरछेउँकै मेडिकलमा गएर औषधि सेवन गरिन् । एक साता औषधि खाँदा पनि केही समय निको भए जस्तो हुने तर समस्या उस्तै । मेडिकलको औषधिले समस्या समाधान नभएपछि चन्द अस्पताल पुगिन् ।

नाइटोको माथिल्लो भागदेखि लिएर पेटको दायाँ भागमा दुखाइ खपी नसक्नु थियो । अस्पतालमा चेकजाँच पश्चात् एपेन्डिसाइटिस् पुष्टि भयो । अपरेसन पश्चात् अहिले उनी विशेषज्ञ डाक्टरले दिएको औषधि नियमित सेवन गरिरहेकी छिन् ।

धनगढी फुलवारीकी रीता थापा पनि स्वास्थ्यमा समस्या आउँदा हत्तपत्त अस्पताल जाँदिनन् । खुट्टादेखि टाउको सम्म समस्या आउँदा पनि मेडिकलकै औषधिको भरमा पर्छिन् उनी । ‘अस्पताल गयो भने खर्च धेरै आउँछ । डाक्टरले मुख हेरेकै ५ सयदेखि एक हजार रुपैयाँ लिन्छन् । फेरि औषधि पनि ल्याउँदा खर्च अधिक आउँछ । त्यो भन्दा त मेडिकलमा जाँदा खर्च कम हुन्छ,’ थापाले भनिन् ।

एक वर्ष अघिको भोगाइ सम्झिँदै उनी भन्छिन्, ‘सानो तिनो समस्या आउँदा त अस्पताल जाने गरेको छैन । रोगले अत्यधिक च्यापेको अवस्थामा मात्रै बाध्य भएर अस्पताल जान्छु । गत वर्ष मलाई ज्वरोले एक साता थला पा¥यो । मेडिकलबाट औषधि ल्याएर खाँदा पनि ठिक नभएपछि अस्पताल गएँ, डेंगु भएको रहेछ । अस्पताल गएपछि मात्रै ठिक भयो ।’

शारदा र रीता त प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । स्वास्थ्यमा समस्या आउँदा चिकित्सकीय परामर्शविनै औषधि सेवन गर्नेहरूको संख्या सुदूरपश्चिममा बढ्दै गएको छ ।

नागरिक अगुवा शरद खड्का भन्छन्, ‘हामीकहाँ स्वास्थ्यमा सानोतिनो गडबडी हुनासाथ औषधि किनिहाल्ने र चपाइहाल्ने बानी छ । चिकित्सकको परामर्श बिना वा स्वास्थ्य जाँच नगरी सोझै औषधि पसलमा गएर औषधि माग्ने र खाने चलन व्यापक छ ।

औषधि के हो ? त्यसले शरीरमा कसरी प्रभाव पार्छ ? किन, कुन समयमा र कसरी सेवन गर्नुपर्छ ? भन्ने आधारभूत ज्ञान हामी सँग छैन । एन्टिबायोटिकको गलत प्रयोगले घातक समस्या देखिन थालेको छ ।

स्वास्थ्यमा समस्या आउँदा औषधि पसलमा गएर किनेर औषधि खाने प्रवृत्तिका कारण रोगहरू झनै जटिल हुँदै गइरहेको चिकित्सकहरू बताउँछन् । ‘बिरामी हुँदा आफूखुसी गरिने औषधि सेवनले रोगलाई नियन्त्रणमा ल्याउन गाह्रो हुने अवस्था आउँछ । त्यसैले बिरामी हुँदा सबैभन्दा पहिला चिकित्सकको सल्लाह लिनु नै उपयुक्त हुन्छ । आफै औषधि खाएर अस्पताल जानुपर्ने अवस्था आयो भने त्यसले एकातिर खर्च बढाउँछ भने अर्कोतिर समय पनि बर्बाद हुन्छ,’ कन्सल्टेन्ट फिजिसियन डाक्टर प्रभात शाहले भने ।

उनका अनुसार ‘शारीरिक समस्या ब्याक्टेरियाको कारणले पैदा भएको हो भन्ने पत्ता लागेपछि मात्रै एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्ने हो । यसको जथाभावी प्रयोगले ब्याक्टेरियाको क्षमता विकास हुन्छ । यस्तो हुँदा अन्य औषधिले काम नगर्ने समस्या पनि देखिन्छ । ब्याक्टेरियाले आफ्नो कोशिका बदलेपछि एन्टिबायोटिकले काम गर्दैन त्यसपछि समस्या बल्झिन्छ । एन्टिबायोटिक नराम्रो हैन यसको गलत प्रयोग ग¥यो भने स्वास्थ्यमा हानी पु¥याउँछ । यो औषधि चलाएपछि पूरा डोज लिनुपर्छ । अन्यथा समस्या झन् बढ्छ ।’

जथाभावी औषधि प्रयोग गर्दा रोग निको पार्न कठिन हुनेदेखि बिरामी बचाउनै कठिन हुने गरेको चिकित्सकहरूको भनाई छ । औषधिको गलत प्रयोग गर्ने बिरामीहरूलाई बढी डोजसहित सुई दिनुपर्ने, लामो समय अस्पतालमै भर्ना गर्नुपर्ने र बिरामीको ज्यानै समेत गइरहेको उनीहरूको भनाई छ ।

‘एन्टिबायोटिक लिइसकेपछि त्यसको निश्चित डोज पूरा गर्नै पर्ने हुन्छ । तर, मनोमानी ढङ्गले प्रयोग गर्छौ । अनि आफ्नो समस्या ठिक भइसकेपछि औषधिको डोज पूरा नगरी छाडिदिन्छौ । यसले गर्दा समस्या थप विकराल हुँदै छ,’ कन्सल्टेन्ट फिजिसियन डाक्टर अरुण चौधरी भन्छन् ।

एन्टिबायोटिकका कारण पखाला, दिशा लाग्नु, मिर्गौलामा असर पार्ने, कानमा असर, शरीरमा रोग प्रतिरोधी क्षमतामा ह्रास आउने लगायतका साइड इफेक्ट देखिने गरेको चौधरी बताउँछन् ।

चिकित्सकहरूको परामर्शविनै एन्टिबायोटिक प्रयोग नगर्न उनले आग्रह गरे । ‘सही प्रयोग हुन सके फाइदा धेरै छन् । सही प्रयोग नभएको खण्डमा यसको बेफाइदा धेरै छन् । अझ भावी पुस्तामा यसको असर धेरै हुन सक्ने देखिएको छ । समयमै एन्टिबायोटिक नखानु, डोज पूरा नगर्नु । त्यस्तै, एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्दा यसले शरीरमा भएको कुनै न कुनै कोसीकालाई असर पार्ने हुँदा यसका साइड इफेक्टस् धेरै हुने गर्दछ । त्यसैले चेकजाँचपछि चिकित्सकहरूको सल्लाह अनुसार मात्र एन्टिबायोटिकको प्रयोग गरौँ,’ डा.चौधरीले भने ।

 

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?