ट्रेंडिंग:

>> प्रतिनिधिसभा बैठक आज बस्दै, यस्ता छन् कार्यसूची >> कोशी, गण्डकी र बाग्मती  प्रदेशमा चट्याङ्ग सहित वर्षा, यस्तो छ आजको मौसम पूर्वानुमान >> इन्धनको मूल्य घट्यो >> कोलनगर नजिकै थप पुरातात्विक बस्तु फेला >> मकैमा फौजी किराको प्रकोप >> प्रदेश सरकारका अस्थिर पर्यटन नीति र त्यसका असरहरू >> प्रगति विवरण होइन, काम देखाउ सरकार >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> मोटरबाटोले हरायो बटुवा हिंड्ने गोरेटो >> चाइना स्टेट कम्पनीको ३ वटा टिपर र एउटा जेसिबी प्रहरी नियन्त्रणमा >> काकाकुल रेक्चाबासी : पानी माग्न आन्दोलन >> छिपछिपे सहकारीका ७ जना पुर्पक्षका लागि कारागार चलान >> लुम्बिनीको वजेट ३८ अर्ब ९५ करोड (पूर्ण पाठ सहित) >> चिदिका–रुपन्देही सम्पर्क समाजको रक्तदान, १५१ युनिट रगत संकलन >> चाैथाे अधिवेशन । तेह्राैं बैंठक | लुम्बिनी प्रदेश सभा । २०८१ असार १ गते >> आईसीसीले पनि भन्यो– दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध नेपालको प्रदर्शन गर्व गर्न लायक >> राप्रपा नेपालले आगामी फागुनमा राष्ट्रिय महाधिवेशन गर्ने >> तिलोत्तमा व्यापार संघद्वारा ९ वटा वस्तुगत समिति गठन >> तिलोत्तमा व्यापार संघद्वारा कार्यालय प्रमुखको बिदाई र स्वागत >> मातृभाषी चलचित्रसम्बन्धी विचार गोष्ठी बुटवलमा सम्पन्न >> राष्ट्रपति पौडेल आजदेखि जर्मनीको औपचारिक भ्रमणमा >> दक्षिण अफ्रिकासँग १ रनले हार्‍यो नेपाल, सुपर ८ मा पुग्ने सम्भावना समाप्त >> नेपालले दक्षिण अफ्रिकालाई ११५ रनमै रोक्यो, कुशल भुर्तेलले लिए ४ विकेट >> नेपाल टस जितेर फिल्डिङ गर्दै, सागरको ठाउँमा सन्दीप >> अभिभावकको छहारी >> उल्टो धारमा सुल्टो धारणा >> ‘बल ब्वाय’ बाट कोच >> बाली बीमामा ‘बढेन आकर्षण’ >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> सप्तकोशी बैंकका पूर्वसीईओ नवीन सुवेदीलाई ३ वर्ष भन्दा बढी कैद, २ करोड बढी जरिवाना >> असार ३ गते सार्वजनिक बिदा >> गण्डकीमा फ्लोर क्रस गर्ने सांसद देवकोटा पदमुक्त >> विकास र राजनीतिलाई जोडेर लैजाऔं : पौडेल >> लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयको रजिष्ट्रारमा तेस्रोपटक आचार्य >> चर्को गर्मीले विद्यार्थी बेहोस, सल्यानमा विद्यालय बन्द >> ‘हरेक ५० जना बालबालिकामा एकजनालाई अटिजम’ >> ताप्लेजुङमा पहिरोले घर बगाउंदा चारजनाको मृत्यु >> एमाले गुल्मीको अध्यक्षमा बालसिंह काउछा निर्वाचित >> वेस्ट इन्डिज पुग्यो नेपाली टोली : भोलि दक्षिण अफ्रिकासँग खेल्दै >> टी-२० विश्वकप :आज अफगानिस्तान र पीएनजी तथा अमेरिका र आयरल्याण्डबिच खेल हुँदै >> लुम्बिनी प्रदेशमा आज पनि पानी नपर्नेः यस्तो छ अन्य ठाउँमा मौसम पूर्वानुमान >> नेपालको शिक्षा नीतिमै अलमल : नैतिकता र संस्कारको खडेरी >> निर्माणाधीन नालामा माटोको ढिस्कोले पुरिंदा तीन मजदुरको मृत्यु >> किसानलाई उपकरण वितरण >> १६ दिने निःशुल्क वारिष्ठा तालिम सुरु >> रक्तदातालाई प्रोत्साहनको खाँचो >> बैँकको खाताबाट बचत गायब सेवाग्राहीको बिचल्ली ! >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> मानव विकास सूचकांकले गिज्याउँदै प्रदेश सरकार >> लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा असार १ गतेदेखि अनलाइन टिकेट सेवा 

समय अनुसार तीजको महत्व

३० भाद्र २०८०, शनिबार
३० भाद्र २०८०, शनिबार

नेपाली हिन्दु नारीहरूको महान चाड हरितालीका तीज प्रत्येक वर्ष जस्तै यो वर्ष पनि हाम्रो घर आँगनमा तीज भाका मार्फत आएको छ । तीज भदौं महिनाको तृतीया तिथीका दिन पर्ने गर्दछ । तीजमा मुख्य गरी दरखाने दिन अर्थात् तीजको अघिल्लो दिनदेखि सुरु भएर ऋषिपञ्चमीका दिनसम्म ३ दिन मनाइन्छ । तीजको दिन नेपाली हिन्दु नारीहरूका लागि विशेष महत्वपूर्ण दिन मानिन्छ । अघिल्लो दिन मध्यरात सम्म दर खाने नाचगान गर्ने र भोलिपल्ट सबेरै उठेर नुवाइधुवार्ई गरि निरहार बसि पानी पनि नखाई भगवान शिवको पूजा आरधना गरेमा घरमा सुख, शान्ति र वैभव प्राप्त हुने विश्वासका साथ विवाहित महिलाले आफ्नो श्रीमानको लामो आयुको कामना गर्दछन् भने अविवाहित नारीले राम्रो र असल जीवनसाथी प्राप्तिकोे लागी वर मागे प्राप्त हुन्छ भन्ने धार्मिक जनआस्था रहेको छ । समयको परिवर्तन सँगै हाम्रा मौलिक चाडपर्वहरूमा पनि परिवर्तन सँगसँगै विकृति र विसंगतिहरूले पनि प्रवेश गरेको छ । यसको उदाहरण तीजलाई पनि मान्न सकिन्छ । तीज अहिले भड्किलो र महंगो बन्दै गएको छ । तीजको मौलिकताका साथै गीतका भाकाहरूमा पनि मौलिकता पाइँदैन तीजले धनी र गरिब बीचको भिन्नता पनि बढ्दै गएको छ ।

यो वास्तवमा राम्रो होइन । समय अनुसार तीजलाई छुट्टाछुटै महत्वका साथ मनाउन थालिएको छ । पहिला पहिला तीजलाई माईत जाने र मिठो मसिनो खाने अर्थमा लिइन्थ्यो अथवा वर्षभरि घरमा मेलापात, चुलोचौका, घाँसदाउरा गरेर शारीरिक रूपले थाकेको र घरमा पनि सासु–ससुरा, श्रीमान, नन्द आमाजु आदिको नराम्रो व्यवहार बाट मानसिक रूपमा पनि तनाव भइरहकोे अवस्थामा २/४ दिन भएपनि माईत जान पाए हुन्थ्यो भन्ने मनमा इच्छा हुन्थ्यो भने अर्कोतिर घरका सदस्यले माइत जान दिन्छन दिँदैनन होला भन्ने पिर महिलालाई उत्तिकै हुन्थ्यो । तीजमा माइत जान बुवाआमा दिदीबहिनी र बाल्यकालमा सँगसँगै खेलेका उकाली –ओराली गरेका साथीहरूसँग भेट्न र वर्षभरि घरमा भोगेका भोगाईहरूलाई तीजका गीत बनाएर समाजमा भएको शोषण र दमनको विरुद्धमा गीत गाई नाचगान गर्ने र दुःख सुख साट्ने महत्वपूर्ण चाडको रूपमा लिने गर्ने गर्थे भने अहिले तीजलाई सामर्थ देखाउने पर्वको रूपमा लिन थालियो । महँगा साडी गरगहना लगाउने र ठूला–ठूला पार्टी प्यालेसहरूमा गई विभिन्न थरीका परिकार र मदिरा समेत सेवन गर्दछन । पहिला एक दिन माइतमा मात्र खाइने दर अहिले एक महिना अघि देखि छर–छिमेकी इष्टमित्र र पार्टी प्यालेसमा गएर खाने विकृति रहेको छ ।

हाम्रो देश विभिन्न थरीका जातजाति, धर्म र संस्कृति, रिती–रिवाज र चाडपर्वको धनी छ । हाम्रा मौलिक चाडपर्व भनेका हाम्रा गहना हुन्, सम्पत्ति हुन जसरी हामीले आफूले लगाउने गरगहनाहरूलाई सुरक्षित साथ जोगाएर दराजमा राख्छांै त्यसैगरि यी हाम्रा सम्पत्ति जस्तै चाडपर्वहरूलाई यिनकै मौलिकपनमा बचाउन सकियो भने चाडपर्वको महŒव बढेर जान्छ । यी यस्तै चाडपर्वहरूले गर्दा हाम्रो जीवनमा कति खुसी, उमङ्ग र आशा लिएर आएको हुन्छ । यसले हामीलाई कति धेरै खुसी दिन्छ जुन खुसीलाई हामी पैसाले पनि किन्न सक्दैनौ । तीजको राम्रो पक्ष यो लाग्छ कि यसले हामीलाई शारीरिक मानसिक रूपले छोटो समयका लागि भएतापनि स्वस्थ्य राख्न मद्दत पुयाउँछ । अहिलेको व्यस्त समयमा मानिस खाली काम र दामको पछी पछी लागिरहेको छ । उसलाई आफ्नो र आफ्नो कामको बारेमा मात्र मतलब छ उसलाई परिवारसँग बस्ने कुराकानी गर्ने समयनै छैन । अहिलेको युग भनेको प्रविधिको युग पनि हो । यसले हामीलाई सहयोग पुयाइरहेको छ भने अर्कोतर्फ मानिसलाई ‘मेसिन’ जस्तो पनि बनाइरहेको छ । मानिस जति बेला पनि उसको अधिनमा रहेको जस्तो लाग्छ यसबाट टाढा राखेर यी हाम्रा चाडपर्वहरूले जसरी पनि हामीहरूमा एकआपसमा भेटघाट हुनुपर्छ । दुःख, सुख बाँड्नुपर्छ भन्ने सिकाएको हुन्छ भन्ने सामाजिक सद्भाव सहिष्णुता र भाइचाराको सम्बन्धलाई अझ बलियो र कसिलो बनाउन मद्दत गर्दछ ।

हामी आफ्नो चालचलन, रितीरिवाज बिर्सिएर अरूका चाडपर्वमा रमाउन थालेका छौं । यसैले नकरात्मक प्रभाव मान्न सकिन्छ । तीजमा लगाउनका लागि भनेर किनिने हजारौंं पर्ने साड़ी एक दिनका लागी भनेर किनिने गरिन्छ जुन खरिद गर्दा थुप्रै पैसा खर्च हुन्छ । हामी नेपालीहरु यथार्थतामा भन्दा अन्धविश्वासमा बढी विश्वास गर्दछौं । म यहाँ एउटा कुरा के जोड्न चहान्छु भने जब श्रावण महिना शुरू हुन्छ तब हामी नेपाली महिलाहरूले हरियो चुरा र महेन्दी हातमा लगाउने हो भने राम्रो हुन्छ भन्ने अन्धविश्वासमा हरियो चुरा र मेहन्दीमा थुप्रै पैसा खर्च गरिरहेका हुन्छौ । हामीलाई थाहा छैन कि यो मार्फत हाम्रो मुलुक बाट प्रत्येक वर्ष करोडौं रूपैयाँ छिमेकी देशहरूमा गइरहेको छ । अझ यति सम्मको उमेरले २/४ वर्ष लागेको ती कलिला नानीहरूका हातमा पनि हरियो चुरा लगाई दिएका हुन्छौं । यसरी बर्षमा २/४ दिनको लागी भनेर किन्ने र वर्ष दिन दराजमा थन्काउने अहिले हाम्रो देश अधिक संकट बाट गुज्रिरहेकोे अवस्था छ । यस्तो २/४ दिनको लाई भनेर गरिने देखावटीमा खर्च गर्न भन्दा दैनिक घर खर्च चलाउनका लागी सहज हुने कुनै ब्यवसायमा लगानी गरेर आर्थिक लाभ लिन सके राम्रो हुन्छ जस्तो लाग्छ ।

हाम्रा दाजुभाई, दिदीबहिनीहरू वैदेशिक रोजगारीका लागि विश्वका विभिन्न मुलुकमा गएर रगत पसिना गरी कमाएर पठाएको पैसाले देशमा विभिन्न किसिमका आर्थिक गतिविधिहरू चलेको अवस्था छ । त्यसरी दुःख गरी घरमा पठाएको पैसालाई हामी सही ठाउँमा खर्च गर्न सकेनौं भने भोलीका दिनहरूमा अफ्ठ्यारो परिस्थिति पनि आउन सक्छ । तसर्थ पैसा कमाउनु मात्र पनि कमार्ई गरे जस्तो हो भनी बुझ्न जरुरी छ । तीजमा खास गरी महिलाहरूले महिला माथि हुने सामाजिक, आर्थिक र राजनैतिक विभेदको बारेमा आवाज उठाउने र तीनका बारेमा सबैलाई सचेत गराउन सक्ने एउटा मौकाको रूपमा पनि लिन सकिन्छ । त्यसैले सर्वप्रथम महिला हामी आफू संक्षम बनौं, यदि हामी सक्षम भयौं भने देश बलियो बन्छ । यदि देश बलियो भयो भने यी हाम्रा मौलिक चाडपर्वहरूलाई हामीले बचाउन सक्छौं र देशको अस्तित्व पनि जोगाउन सकिन्छ । हामीले हाम्रा भावी पुस्ताहरूलाई दिन सक्ने भनेको यिनै हाम्रा मूल्यवान संस्कृति हुन् । त्यसैले यिनिहरूको महत्व बुझौं । अन्त्यमा हरितालीका तीज २०८० को उपलक्ष्यमा देश तथा विदेशमा रहने हुने बुवाआमा, दाजु, भाई तथा दिदीबहिनीहरूमा हरितालीका तीजको शुभकामना दिन चाहान्छ । तीज रमाइलो गरी मनाउनु होला, स्वस्थ रहनु, होला खुशी रहनु होला । धन्यबाद !

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?