ट्रेंडिंग:

>> प्रतिनिधिसभा बैठक आज बस्दै, यस्ता छन् कार्यसूची >> कोशी, गण्डकी र बाग्मती  प्रदेशमा चट्याङ्ग सहित वर्षा, यस्तो छ आजको मौसम पूर्वानुमान >> इन्धनको मूल्य घट्यो >> कोलनगर नजिकै थप पुरातात्विक बस्तु फेला >> मकैमा फौजी किराको प्रकोप >> प्रदेश सरकारका अस्थिर पर्यटन नीति र त्यसका असरहरू >> प्रगति विवरण होइन, काम देखाउ सरकार >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> मोटरबाटोले हरायो बटुवा हिंड्ने गोरेटो >> चाइना स्टेट कम्पनीको ३ वटा टिपर र एउटा जेसिबी प्रहरी नियन्त्रणमा >> काकाकुल रेक्चाबासी : पानी माग्न आन्दोलन >> छिपछिपे सहकारीका ७ जना पुर्पक्षका लागि कारागार चलान >> लुम्बिनीको वजेट ३८ अर्ब ९५ करोड (पूर्ण पाठ सहित) >> चिदिका–रुपन्देही सम्पर्क समाजको रक्तदान, १५१ युनिट रगत संकलन >> चाैथाे अधिवेशन । तेह्राैं बैंठक | लुम्बिनी प्रदेश सभा । २०८१ असार १ गते >> आईसीसीले पनि भन्यो– दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध नेपालको प्रदर्शन गर्व गर्न लायक >> राप्रपा नेपालले आगामी फागुनमा राष्ट्रिय महाधिवेशन गर्ने >> तिलोत्तमा व्यापार संघद्वारा ९ वटा वस्तुगत समिति गठन >> तिलोत्तमा व्यापार संघद्वारा कार्यालय प्रमुखको बिदाई र स्वागत >> मातृभाषी चलचित्रसम्बन्धी विचार गोष्ठी बुटवलमा सम्पन्न >> राष्ट्रपति पौडेल आजदेखि जर्मनीको औपचारिक भ्रमणमा >> दक्षिण अफ्रिकासँग १ रनले हार्‍यो नेपाल, सुपर ८ मा पुग्ने सम्भावना समाप्त >> नेपालले दक्षिण अफ्रिकालाई ११५ रनमै रोक्यो, कुशल भुर्तेलले लिए ४ विकेट >> नेपाल टस जितेर फिल्डिङ गर्दै, सागरको ठाउँमा सन्दीप >> अभिभावकको छहारी >> उल्टो धारमा सुल्टो धारणा >> ‘बल ब्वाय’ बाट कोच >> बाली बीमामा ‘बढेन आकर्षण’ >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> सप्तकोशी बैंकका पूर्वसीईओ नवीन सुवेदीलाई ३ वर्ष भन्दा बढी कैद, २ करोड बढी जरिवाना >> असार ३ गते सार्वजनिक बिदा >> गण्डकीमा फ्लोर क्रस गर्ने सांसद देवकोटा पदमुक्त >> विकास र राजनीतिलाई जोडेर लैजाऔं : पौडेल >> लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयको रजिष्ट्रारमा तेस्रोपटक आचार्य >> चर्को गर्मीले विद्यार्थी बेहोस, सल्यानमा विद्यालय बन्द >> ‘हरेक ५० जना बालबालिकामा एकजनालाई अटिजम’ >> ताप्लेजुङमा पहिरोले घर बगाउंदा चारजनाको मृत्यु >> एमाले गुल्मीको अध्यक्षमा बालसिंह काउछा निर्वाचित >> वेस्ट इन्डिज पुग्यो नेपाली टोली : भोलि दक्षिण अफ्रिकासँग खेल्दै >> टी-२० विश्वकप :आज अफगानिस्तान र पीएनजी तथा अमेरिका र आयरल्याण्डबिच खेल हुँदै >> लुम्बिनी प्रदेशमा आज पनि पानी नपर्नेः यस्तो छ अन्य ठाउँमा मौसम पूर्वानुमान >> नेपालको शिक्षा नीतिमै अलमल : नैतिकता र संस्कारको खडेरी >> निर्माणाधीन नालामा माटोको ढिस्कोले पुरिंदा तीन मजदुरको मृत्यु >> किसानलाई उपकरण वितरण >> १६ दिने निःशुल्क वारिष्ठा तालिम सुरु >> रक्तदातालाई प्रोत्साहनको खाँचो >> बैँकको खाताबाट बचत गायब सेवाग्राहीको बिचल्ली ! >> राशीअनुसार तपाईंको आजको भाग्य हेर्नुहोस् : आजको राशीफल >> मानव विकास सूचकांकले गिज्याउँदै प्रदेश सरकार >> लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा असार १ गतेदेखि अनलाइन टिकेट सेवा 
कृषिका खबर

ताल सुक्दा खेतमा सिँचाईंमा समस्या

३० फाल्गुन २०७९, मंगलवार
३० फाल्गुन २०७९, मंगलवार

चन्द्रौटा (कपिलवस्तु),  फागुन ।
प्राकृतिक महत्वको पर्यटकीय क्षेत्रको प्रचुर सम्भावना बोकेको ताल मध्ये शंकरपुर ताल पनि एक हो । जिल्लाको विजयनगर गाउँपालिकाको वडा नम्बर–४ मा शंकरपुर ताल पर्दछ । यस क्षेत्रको सबैभन्दा धेरै महत्व बोकेको ताल हो । तर सम्बन्धित निकायले तालको प्रचार–प्रसारको कमीले पर्यटकीय क्षेत्रको रूपमा विकास हुन सकेको छैन । यो क्षेत्र आदिवासी थारु, मधेशीको ऐतिहासिक, साँस्कृतिक, समाजिक, कृषि तथा आर्थिक पक्षसँग जोडिएको छ ।
स्थानीय राम निवास थारु खेतीयोग्य जमिन हँुदाहँदै पनि चिन्तित बनेका छन् । उनलाई रातदिन चिन्ता हुने गर्दछ खेतीपातीको । जलस्रोतमा ब्राजिलपछिको दोस्रो धनी देश हो हाम्रो तर अवस्था कहालीलाग्दो छ । खेतीयोग्य जमिन बाँझो छ बाली लगाएपनि पानी छैन उनले भने ।
थारु भन्छन् ः “सिँचाइकोलागि खेत सम्म पुग्ने भरपर्दो पानीको व्यवस्था छैन । अहिले गहुँमा लगाउन पानी चाहिएको छ, छिमेकी सँग भएको पम्पी सेट चलाउ गहुँ बेचेर पेट्रोलको पैसा तिर्न नपुग्ला भन्ने पिर, नजिकै भएको शंकरपुर ताल बाँध फुटेर सुकेको छ ।“
कम्तिमा ३ पटक पानी सिँचाइ गर्न सके राम्रो उत्पादन हुने किसान थारु बताउँछ्न् । अहिले सम्म एक पटक मात्र पानी लगाएको छु । यतिबेला सिँचाइका लागि पानी भएको भए गहुँ उत्पादन राम्रो हुन्थ्यो । उनले भने ः “तर ताल सुख्खा छ । पानीका लागि हामि तड्पीएका छन ।’
शंकरपुर ताल यस क्षेत्रको निकै महत्व बोकेको ताल भए पनि यसको संरक्षण नहुँदा किसान मर्कामा परेका छन् । तालको पानीले गाउँपालिकाको दर्जन बढि गाउँका किसान सिँचाइ गर्दै आएका थिए । धानको मौसममा बर्खामा पानी पर्छ (अकासे पानी) तर, गहुँ, दलहन मौसममा यस क्षेत्रका किसानको एकमात्र सहारा शंकरपुर तालको पानी हो ।
तालको पानी नहर मार्फत खेतसम्म पानी भइदिए मनग्ये गहुँ र दलहन फलाएर आर्थिक अवस्था ‘गुल्जार’ बनाउने यस क्षेत्रका किसानको धोको छ । तोरीका लागि मौसमले साथ दिँदा राम्रो उत्पादन हुने अपेक्षा गरेका स्थानीय कृषक गहुँमा प्रयाप्त सिँचाइ नहुँदा पहेलो भएको बताउँछन् ।सिँचाइको व्यवस्था नभए धान बाहेक अरु कुनै विकल्प नदेखेको स्थानीय बनवारी थारुले बताए । उनले भने ः “सरकाले सिँचाइको व्यवस्था नभएर खानकोलागि पनि अन्न किन्नुपर्ने भयो । धानबाली बाहेकको बाली लगाएपनि लगानी उठ्दैन भन्दै थारुले थपे ः पानीको अभावले लगानी डुब्छ । सिँचाइको व्यवस्था प्रयाप्त भइदिए खेतीपातीमा आकर्षण बढ्ने थियो ।“
करिब ५० विगहामा फैलिएको तालको संरक्षण नहुँदा यसको क्षेत्रफल दिन प्रतिदिन घटदै गएको स्थानीयको भनाइ छ । जैविक विविधता मध्ये शंकरपुर तालमा सबै भन्दा बढि प्रजातिका स्थानिय (रैथाने) माछा पाइएको प्रतिवेदनले देखाएको छ । प्राराम्भीक अध्ययन अनुसारशंकरपुर सिमसार क्षेत्रमा स्थानिय जातका विकासी माछा, चरा, किरा, भ्यागुता, सर्प र कछुवा लगायत २१ जातका स्थानिय जलिय वनस्पती पाइने गर्दथे ।
स्थानियका अनुसार परापुर्वकालमा यस क्षेत्रमा देवीको आश्रय स्थल रहेको थियो । देविले देवताहरुलाई जम्मा गरेर ताल खन्न लगाएकी थिईन । गर्मी भएकोले नुहाउनकालागि देविको लागि ताल खनिएको थियो । शंकरपुर ताल पर्यटकको गन्तव्य बन्न सक्ने प्रचुर सम्भावना छ । प्राकृतिक सिमसार, धार्मिक र यस क्षेत्रको ठूलो ताल हो । यसको प्रचारप्रसार नहुँदा पर्यटक यहाँसम्म पुग्न सकेका छैनन् ।


स्थानीय युवायुवतीहरुको पिक्निक स्पोर्ट मात्रै बनेको ताललाई पर्यटकिय गन्तव्यको रुपमा विकास गर्न सके आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरु भित्र्याउन सकिन्थ्यो । यतिबेला तालमा पानी नहुदाँ तालको बगर स्थानिय युवाहरुको खेलमैदान र गौचरणमा परिणत भएको छ ।
यता गाउँपालिका अध्यक्ष गोपाल बहादुर थापाले ताललाई मर्मत गर्न गाउँपालिकाले सिँचाइ तथा जलस्रोत व्यवस्थापन आयोजना जाउलाखेल काठमाडौँसँग एकीकृत योजना अन्तर्गत कार्यक्रम समायोजन गर्न पहल गरेको बताए । प्रदेश सरकार र केन्द्र सरकारसँग समन्वयन गरेर ताललाई व्यवस्थित गरि प्रक्रिया अघि बढाउने उनले जनाए ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?