मंसिर १७ २०७७   |  2020 Dec 02    


साझा डबली

चियासँग कविता

मैले जति गन्थनहरू लेख्ने गर्छु कविताको नाममामलाई लाग्छ ती कवितै होइनन् यी त प्रचण्ड आवेग, कुण्ठा र आवेश मात्र हुन् । जब कहिलेकाही गर्ने गर्छु म पुर्वपश्चिमको यात्रादेख्छु राजमार्ग...
पुरा पढ्नुहोस

चियासँग कविता

मैले जति गन्थनहरू
लेख्ने गर्छु कविताको नाममा
मलाई लाग्छ ती कवितै होइनन्
यी त प्रचण्ड आवेग, कुण्ठा र आवेश मात्र हुन् ।

जब कहिलेकाही
गर्ने गर्छु म पुर्वपश्चिमको यात्रा
देख्छु राजमार्गसंगै जोडिएका जंगलहरुमा
ढलेर सडिरहेका असंख्य रुखहरु
सो बेला सलक्कै सम्झन्छु
सिंगो वन विभाग
क्युफिट, इन्चीको हिसाबले
नजरना उठाउने राष्ट्रका असेवकहरु
डलरको हिसाबले गिन्ती हुने
यिनका बैंक खाताहरु
अनि यात्रा सकिँदासम्म
मनमनै लेखिसकेको हु...
पुरा पढ्नुहोस

डर

आज म डरको कुरा गर्दैछु । तपाईंलाई लाग्ला म कुनै ‘हरर’ फिलिमसिलिमको कुरा गर्दैछु । वा, ठान्नुहोला कुनै भूताहा कथा वाचन गर्दैछु । तर म त्यस्तो कुरा गर्न गइरहेको छैन । डर मृत्युबाट जन्मिन्छ । त्यसैले...
पुरा पढ्नुहोस

डर

आज म डरको कुरा गर्दैछु । तपाईंलाई लाग्ला म कुनै ‘हरर’ फिलिमसिलिमको कुरा गर्दैछु । वा, ठान्नुहोला कुनै भूताहा कथा वाचन गर्दैछु । तर म त्यस्तो कुरा गर्न गइरहेको छैन ।

डर मृत्युबाट जन्मिन्छ । त्यसैले सबैभन्दा डरलाग्दो कुरा त जीवनसँग पो जोडिएको छ । किनभने जीवनसँग मृत्यु जोडिएको छ । जीवनबिना मृत्युको परिकल्पना हुन सक्दैन । जीवन छ त्यसैले मृत्यु छ । मृत्यु छ त्यसैले डर छ ।

मृत्यु जब जीवनसँग जोडिएर आउँछ भने किन डराउने मृत्युसँग ? खासमा कोही पनि ‘सयौं वर्ष बाँच्न पाइ...
पुरा पढ्नुहोस

मुखियाको मुकुण्डो

यतिवेला तारादेवीले गाएको गीत याद आइरहेको छ । उनले गाएको गीतको अंश यस प्रकारको छ :– “पोहर साल मायाँ फाट्यो जतन गरी मनले टालेँ ।...
पुरा पढ्नुहोस

मुखियाको मुकुण्डो

यतिवेला तारादेवीले गाएको गीत याद आइरहेको छ । उनले गाएको गीतको अंश यस प्रकारको छ :–

“पोहर साल मायाँ फाट्यो जतन गरी मनले टालेँ ।
यसपालि त मनै फाट्यो के ले सिउने के ले टाल्ने हो.!”

वास्तवमा सबभन्दा ठूलो कुरा मन रहेछ । कसैलाई राम्रो मान्नु पनि मन । कसैलाई राम्रो नमान्नु पनि मन । कसैको प्रसंसा गर्नु पनि मन अनि कसैको निन्...
पुरा पढ्नुहोस

राजधानीमा जे भोगियो

यसपटक (०७७) को हाम्रो तिहारको टिका लुम्बिनी प्रदेशको राजधानी जिल्लाको तुलसीपुर उपमहानगरपालिकामा सम्पन्न भयो । हामी दुई भाइ बुटवलमा खाना खाएर उता लाग्यौँ टिकाको अघिल्लो दिन । लोकराजको बुढो...
पुरा पढ्नुहोस

राजधानीमा जे भोगियो

यसपटक (०७७) को हाम्रो तिहारको टिका लुम्बिनी प्रदेशको राजधानी जिल्लाको तुलसीपुर उपमहानगरपालिकामा सम्पन्न भयो । हामी दुई भाइ बुटवलमा खाना खाएर उता लाग्यौँ टिकाको अघिल्लो दिन । लोकराजको बुढो कारले हामीलाई दौडाइरहेको थियो । कपिलबस्तुको सीमानासम्म बाटो खासै खराव थिएन । जब त्यहाँबाट पश्चिमतर्फ लागियो तुलनात्मक रुपमा बाटोको दुर्दशा हेर्र्ने लायकको थियो । कालाकाटे क्षेत्रको बाटो त यस्तो थियो कि गाडी तर्काउँदै लगिएन र त्यसमा सुत्केरी हुने महिला यात्री छन् भने उनीहरुको प्रश...
पुरा पढ्नुहोस

आन्तरिक पर्यटन स्थलको विकास कसरी ?

आर्थिक महत्वधनीहरूको पैसा गरिबहरूसम्म पुर्याउन, रोजगारी श्रृजना गर्न एवं राष्ट्रिय आय वितरणलाई सन्तुलित तुल्याउन आन्तरिक पर्यटनको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। यसैगरी, स्...
पुरा पढ्नुहोस

आन्तरिक पर्यटन स्थलको विकास कसरी ?

आर्थिक महत्व
धनीहरूको पैसा गरिबहरूसम्म पुर्याउन, रोजगारी श्रृजना गर्न एवं राष्ट्रिय आय वितरणलाई सन्तुलित तुल्याउन आन्तरिक पर्यटनको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। यसैगरी, स्थानीय स्रोतहरूको विकास एवं संरक्षण गर्न आन्तरिक पर्यटनको भूमिका अग्रणी हुन्छ। तर दु:खद यथार्थ त के छ भने हामी कहाँ वाह्य पर्यटनले महत्व पायो तर अन्तरिक पर्यटनले महत्व पाएन। वाह्य पर्यटनले धेरै महत्व पाएको हुनाले नै काठमाडौमा पर्यटन उद्योगको राम्रोगरी विकास भयो। यस सहरमा अवस्थित स...
पुरा पढ्नुहोस

महामारीमा सभामुखका आसेपासे ओसार्न १ करोडको नयाँ गाडी !

लुम्बिनी प्रदेशका सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले ३ वटा गाडी प्रयोग गरिरहेका छन् । ‘फोर्ड’ र ‘टाटा’का गरी दुईवटा गाडी प्रयोग गरिरहेक...
पुरा पढ्नुहोस

महामारीमा सभामुखका आसेपासे ओसार्न १ करोडको नयाँ गाडी !

लुम्बिनी प्रदेशका सभामुख पूर्णबहादुर घर्तीले ३ वटा गाडी प्रयोग गरिरहेका छन् ।

‘फोर्ड’ र ‘टाटा’का गरी दुईवटा गाडी प्रयोग गरिरहेका घर्तीलाई महामारीका बीच राज्यकोषबाट फेरि एक करोड रुपैयाँमा ‘स्कोडा’को महंगो गाडी भित्र्याइएको छ ।

बा१झ ९७२९ नम्बरको फोर्ड र बा१झ २२८४ नम्बर टाटाको गाडी चढ्दै आइरहेका घर्तीलाई हालसालै प्रदेश ३–०१–००२ झ ५२४४ नम्बरको &lsq...
पुरा पढ्नुहोस

कथाकारः माया ठकुरी

आख्यानकार लीलबहादुर क्षेत्रीलाई मैले गुवाहाटीमा उनकै निवासमा भेट्दा उनले मलाई भनेका थिए पञ्चायतले आफ्नो रजतजयन्तीको अवसर पारेर २०३९ सालमा भारतीय नेपाली कथाको पुस्तक प्रकाशित गरेको रहेछ । त...
पुरा पढ्नुहोस

कथाकारः माया ठकुरी

आख्यानकार लीलबहादुर क्षेत्रीलाई मैले गुवाहाटीमा उनकै निवासमा भेट्दा उनले मलाई भनेका थिए पञ्चायतले आफ्नो रजतजयन्तीको अवसर पारेर २०३९ सालमा भारतीय नेपाली कथाको पुस्तक प्रकाशित गरेको रहेछ । त्यसमा तपाइँको पनि कथा परेको छ । लीलबहादुर क्षेत्रीबाट यो सूचना पाएपछि मैले भारतीय नेपाली कथाको पुस्तक प्राप्त गरेर हेरेँ । त्यसमा मेरो पसिनाको गन्ध शीर्षकको कथा समावेश गरिएको रहेछ । यसको सम्पादन गरेका थिए प्रा. दयाराम श्रेष्ठ संभवले । उनले मेरो त्यो कथा रुपरेखाबाट लिएका रहेछन् ।...
पुरा पढ्नुहोस

नेतृत्व हाँक्दै महिला जनप्रतिनिधि

कुमारी बराल गौतम रुकुम पुर्र्वी जिल्लाको सिस्ने गाउँपालिकाकी अध्यक्ष हुन् । पूर्वी रुकुममा स्...
पुरा पढ्नुहोस

नेतृत्व हाँक्दै महिला जनप्रतिनिधि

कुमारी बराल गौतम रुकुम पुर्र्वी जिल्लाको सिस्ने गाउँपालिकाकी अध्यक्ष हुन् । पूर्वी रुकुममा स्थानीय तहको निर्वाचनमा पुरुष प्रतिस्पर्धीलाई हराउँदै अध्यक्षमा महिला निर्वाचित भएको यो पहिलो पटक हो । लुम्बिनी प्रदेशका १०९ वटा पालिकाका उनी एक्ली महिला हुन । बाँकी १०८ वटा पालिकाको नेतृत्व पुरुषले गरेका छन ।

पुरा पढ्नुहोस

नेपाली कसरी लेख्ने ?

नेपाली हाम्रो भाषा हो। नेपालभित्र र बाहिरका सबै नेपालीको साझा भाषा। आपसमा संवाद गर्न हामीलाई नेपाली भाषा नै चाहिन्...
पुरा पढ्नुहोस

नेपाली कसरी लेख्ने ?

नेपाली हाम्रो भाषा हो।

नेपालभित्र र बाहिरका सबै नेपालीको साझा भाषा।

आपसमा संवाद गर्न हामीलाई नेपाली भाषा नै चाहिन्छ। हाम्रो स्वाभाविक, प्राकृतिक अभिव्यक्ति नेपाली भाषामै हुन्छ। नेपालीमै लेखेर मात्र हामी नेपालीको मन छुन सक्छौं, बढीभन्दा बढी नेपालीसम्म पुग्न सक्छौं। त्यसैले नेपाली ठीकसँग लेख्न जान्नु जरूरी छ।

प्रश्न उठ्छ, नेपाली कसरी लेख्नेरु जवाफ सजिलो छ&n...
पुरा पढ्नुहोस

कथा लेखनका १२ सुत्र

कथा पढ्न जति सहज हुन्छ त्यसको बनावट र शिल्प निर्माण त्यतिनै कठिन हुन्छ । कथा लेख्न चाहनेहरूको लागि केही उपायहरू छन् । जसलाई मैले १२ चरणमा उल्लेख गरिएको छ ।
पुरा पढ्नुहोस

कथा लेखनका १२ सुत्र

कथा पढ्न जति सहज हुन्छ त्यसको बनावट र शिल्प निर्माण त्यतिनै कठिन हुन्छ । कथा लेख्न चाहनेहरूको लागि केही उपायहरू छन् । जसलाई मैले १२ चरणमा उल्लेख गरिएको छ ।

१.कथाको बारेमा विषयको खोजी 

तपाई कस्तो खालको कथा लेख्न खोज्दै हुनुहुन्छ । पहिला त्यो बारे निर्क्यौल गर्नुपर्छ । कथाको शिर्षक पहीले नै सोचेमा कथा बनाउन सजिलो हुन्छ । जसलाई पछि आवश्यकता अनुसार परिर्बतन गर्न पनि स...
पुरा पढ्नुहोस