श्रावण २८ २०७७   |  2020 Aug 12    


लेख रचना

संस्कृत भाषाः हिजो र आज

आज संस्कृत भाषाको उपयोगिता तर्फ विश्वको ध्यान आकृष्ट भएको छ । यसको प्रमुख कारण कम्प्युटरमा यसको उपयोग हो । पाणिनीको भाषा मेट्रिक्सको उपयोग त कम्प्युटरमा भएकै छ । तर यसभन्दा महत्त्वपूर्ण कु...
पुरा पढ्नुहोस

संस्कृत भाषाः हिजो र आज

आज संस्कृत भाषाको उपयोगिता तर्फ विश्वको ध्यान आकृष्ट भएको छ । यसको प्रमुख कारण कम्प्युटरमा यसको उपयोग हो । पाणिनीको भाषा मेट्रिक्सको उपयोग त कम्प्युटरमा भएकै छ । तर यसभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो भावी कम्प्युटरको स्वरुप । लेखेर सन्देश दिने जमाना हराउँदै गएको छ । इमोजी, स्टिकर रेडिमेड म्यासेजजस्ता कुराहरुको बढ्दो लोकप्रियता, गुगल अनुवादका साथै मुखले बोल्दा कम्प्युटरले आफै पढिदिने (लेखिदिने) पद्धतिको विकास गर्ने क्रममा यस प्रविधिको विकास गर्न लागेका सबैले एकै स्वरले क...
पुरा पढ्नुहोस

नेपाल भारत सम्बन्धका कुरा

नेपाल भारत सम्बन्ध आजको नभई धेरै पुरानो हो । अझै पनि जनस्तरमा नेपाली र भारतीय जनताबीच त्यस्तो कुनै दुराशय छैन । भारतीयहरु नेपाल आई औषधि उपचार, जागिर, ब्यापार ब्यवशाय गरेर ठूलै धनरासी भारत...
पुरा पढ्नुहोस

नेपाल भारत सम्बन्धका कुरा

नेपाल भारत सम्बन्ध आजको नभई धेरै पुरानो हो । अझै पनि जनस्तरमा नेपाली र भारतीय जनताबीच त्यस्तो कुनै दुराशय छैन । भारतीयहरु नेपाल आई औषधि उपचार, जागिर, ब्यापार ब्यवशाय गरेर ठूलै धनरासी भारत लिएर जान्छन् । नेपालीहरु पढ्नदेखि भारतको सेना, पुलिसमा भर्ति भएर सुरक्षामा खटिइरहेका छन् ज्यानको बाजी लगाएर । त्यसका अतिरिक्त सामान्य नागरिक सानोतिनो काम चौकिदारी, होटल ब्वाय भएर काम गरेर अलिअलि पैसा ल्याउँछन् र जहानबच्चाको लालनपालन गर्छन् । रितिरिवाज चाडपर्व धर्म संस्कृति देवी द...
पुरा पढ्नुहोस

पहिचानको दोसाँधमा जनजातीहरु

पछिल्ला दशकमा जातीय चर्चाको सेरोफेरोमा नेपालको राजनीति र समाज घुमिरहेको छ । जातीय पहिचान, जातीय पहिचानका राज्यहरु र अग्राधिकारको मुद्धाले नेपालमा धेर्रै वहसहरु जन्माएको पाइन्छ । वि.सं. २०४...
पुरा पढ्नुहोस

पहिचानको दोसाँधमा जनजातीहरु

पछिल्ला दशकमा जातीय चर्चाको सेरोफेरोमा नेपालको राजनीति र समाज घुमिरहेको छ । जातीय पहिचान, जातीय पहिचानका राज्यहरु र अग्राधिकारको मुद्धाले नेपालमा धेर्रै वहसहरु जन्माएको पाइन्छ । वि.सं. २०४७ ताका केहि संघ संगठनहरुले उठाएको जातीय पहिचानको माग अहिले निकै फरक भएको छ । खासगरी जनजाती आन्दोलनको रुपमा उठान भएको जातीय मुद्धा अहिले नेपालका वास्तविक वासिन्दा को हुन् वा को होइनन् ? श्रोतसाधन कसले उपयोग गर्न पाउने वा नपाउने ? कुन ठाउँमा को को बस्न पाउने जस्ता आवाजहरुमा समेत पर...
पुरा पढ्नुहोस

जुम प्रविधिमा स्मृति कार्यक्रम

कुरो १० औं लेखनाथ स्मृति मनाउँदाको हो । साउन ११ गते कवि लेखनाथ ज्ञवाली प्रतिष्ठानले कवि लेखनाथ ज्ञवालीको स्मृति सभा गर्ने गर्छ । अथवा लेखनाथ स्मृति दिवसको त्यो दिन कवि लेखनाथ ज्ञवालीलाई सं...
पुरा पढ्नुहोस

जुम प्रविधिमा स्मृति कार्यक्रम

कुरो १० औं लेखनाथ स्मृति मनाउँदाको हो । साउन ११ गते कवि लेखनाथ ज्ञवाली प्रतिष्ठानले कवि लेखनाथ ज्ञवालीको स्मृति सभा गर्ने गर्छ । अथवा लेखनाथ स्मृति दिवसको त्यो दिन कवि लेखनाथ ज्ञवालीलाई संझने उनका राम्रा पक्ष कमि कमजोरी र कृतिहरुको चर्चा गर्ने उनका कविता वाचन गर्ने दिन पर्छ । स्मृति मनाउन पहिला पहिलाजस्तो सहज छैन र अहिले पनि थिएन । एक त वर्षातको समय बाढी र पैरोको जोखिम उस्तै । त्यसैमाथि यो कोरोनाको कहर र लकडाउनको स्थिति । सरकारले लकडाउन खुकुलो पारिएको बताए पनि काम...
पुरा पढ्नुहोस

बाघ संरक्षणमा हाम्रो प्रतिबद्धता

प्रसङ्गजुलाई २९ अर्थात् दशौँ अन्तर्राष्ट्रिय बाघ दिवस । बीसौं शताव्दीको शुरुतिर विश्वमा बाघ प्रशस्त पाइन्थ्यो । तर व्यापक वन विनास, चोरी शिकारी, जलवायु परिवर्तन जस्ता क...
पुरा पढ्नुहोस

बाघ संरक्षणमा हाम्रो प्रतिबद्धता

प्रसङ्ग
जुलाई २९ अर्थात् दशौँ अन्तर्राष्ट्रिय बाघ दिवस । बीसौं शताव्दीको शुरुतिर विश्वमा बाघ प्रशस्त पाइन्थ्यो । तर व्यापक वन विनास, चोरी शिकारी, जलवायु परिवर्तन जस्ता कारण विश्वबाट बाघको संख्या दिनप्रतिदिन घट्दै जान थाल्यो । यसपछि बाघ विशेषज्ञ तथा वन्यजन्तुविद्हरुले अवस्था यस्तै रहेमा आगामी १० वर्ष भित्रमा विश्वबाट बाघ लोप भएर जाने चेतावनी दिए । सो चेतावनी पश्चात सन् २०१०मा रुसको सेन्ट पिटर्सबर्गमा अन्तर्राष्ट्रिय बाघ सम्मेलन भयो । सो सम्मेलनले...
पुरा पढ्नुहोस

स्वस्थ जीवनको लागि भोजन क्रान्ति

भनिन्छ, विश्वका अधिकांश मानिसहरु खान नपाएर भन्दा पनि खान नजानेर मर्दछन् । यो भनाई हामी नेपालीहरुमा पनि लागू हुन्छ । नेपालीहरुको पछिल्लो जीवनशैली तथा खानपानको शैलीलाई नियाल्दा यो भनाईमा दम...
पुरा पढ्नुहोस

स्वस्थ जीवनको लागि भोजन क्रान्ति

भनिन्छ, विश्वका अधिकांश मानिसहरु खान नपाएर भन्दा पनि खान नजानेर मर्दछन् । यो भनाई हामी नेपालीहरुमा पनि लागू हुन्छ । नेपालीहरुको पछिल्लो जीवनशैली तथा खानपानको शैलीलाई नियाल्दा यो भनाईमा दम देखिन्छ । आधुनिक जीवनशैलीका कारण हाम्रो दैनिकी र आनीबानीमा व्यापक परिवर्तन आएको छ । हाम्रो परम्परागत खाना र जीवनशैलीलाई पाश्चात्य खाना र जीवनशैलीले प्रतिस्थापन गरेको छ । वास्तवमा हामीले खानाको रुपमा मन्दविष खाइरहेका छौंं । जीवन रक्षाको लागि खाइने भोजन हामी आफैले चिन्न सकेका छैनौँ...
पुरा पढ्नुहोस

पुष्पलालः कम्युनिष्ट आन्दोलनको मूर्त इतिहास

पुष्पलालको जीवन नै नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनको मूर्त इतिहास हो । वर्तमान जहिले पनि इतिहासको जगमा खडा भएको हुन्छ । इतिहासको मूल्यवान अनुभव र वर्तमानमा गरिने प्रयोगको व्यावहारिक अनुभवका आधार...
पुरा पढ्नुहोस

पुष्पलालः कम्युनिष्ट आन्दोलनको मूर्त इतिहास

पुष्पलालको जीवन नै नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनको मूर्त इतिहास हो । वर्तमान जहिले पनि इतिहासको जगमा खडा भएको हुन्छ । इतिहासको मूल्यवान अनुभव र वर्तमानमा गरिने प्रयोगको व्यावहारिक अनुभवका आधारमा भविष्यको नीति निर्धारण गरिन्छ । पुष्पलालको जन्म समयको नेपाल र विश्वको परिस्थिति, पारिवारिक पृष्ठभूमि, बाल्यकाल, शिक्षादीक्षा, राजनैतिक आन्दोलनमा सक्रियता, नेकपाको स्थापना, नेपाली समाजको गहन अध्ययन गरी नेपाली क्रान्तिको कार्यक्रम कार्यनीति, रणनीति निर्धारण, कम्युनिस्ट पार्टी सञ...
पुरा पढ्नुहोस

मौद्रिक नीतिले थपेको उत्साह

कोरोना कहरबाट थलिएको नीजि क्षेत्रलाई प्राण दिनेगरी नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको मौद्रिक नीतिको अहिले सर्वत्र चर्चा भैरहेको छ । नीजि क्षेत्रले मौद्रिक नीतिले आफूहरुको माग सम्वोधन गरे...
पुरा पढ्नुहोस

मौद्रिक नीतिले थपेको उत्साह

कोरोना कहरबाट थलिएको नीजि क्षेत्रलाई प्राण दिनेगरी नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको मौद्रिक नीतिको अहिले सर्वत्र चर्चा भैरहेको छ । नीजि क्षेत्रले मौद्रिक नीतिले आफूहरुको माग सम्वोधन गरेको भन्दै यसको स्वागत गरेका छन् । ऋणीलाई राहत, कृषि र उद्योगलाई प्रोत्साहन, उर्जा क्षेत्रको विकास, ब्याज तिर्ने म्याद थपलगाायत धेरै क्षेत्रमा नेपाल राष्ट्र बैंकले शुक्रबार जारी गरेको मौद्रिक नीतिले सम्वोधन गरेको ठानिएको छ । उद्योगी, व्यवसायीलगायत सम्पूर्ण नीजि क्षेत्रले मौद्रिक नी...
पुरा पढ्नुहोस

जीवन, मृत्यु, महामारी र रुपान्तरण

जसलाई हामीले जीवन भन्छौं त्यो अरु केही नभएर जन्म र मृत्युकाबीचको फैलावट हो । जसको एक किनारा जन्म हो । परम्परागतरुपमा हामीले जन्म आमाको गर्भबाट प्रारम्भ हुन्छ भन्ने मान्छौं तर चिकित्सा शास्...
पुरा पढ्नुहोस

जीवन, मृत्यु, महामारी र रुपान्तरण

जसलाई हामीले जीवन भन्छौं त्यो अरु केही नभएर जन्म र मृत्युकाबीचको फैलावट हो । जसको एक किनारा जन्म हो । परम्परागतरुपमा हामीले जन्म आमाको गर्भबाट प्रारम्भ हुन्छ भन्ने मान्छौं तर चिकित्सा शास्त्रले सालनाल छुटिए (पार्चुरिशन) पछिको अवस्थालाई मात्र वास्तविक जन्म भन्दछ । मृत बालक जन्मलाई चिकित्साको भाषामा गतिहीन जन्म (स्टिल बर्थ) भनिन्छ । जसले जन्मलाई चिकित्सा शास्त्रमा अपरिभाषित बनाउँछ ।


वास्तवमा गर्भमा पनि जीवन हुन्छ । जीवन भएक...
पुरा पढ्नुहोस

सहयोगी हातले सुधार्दै छौ विद्यालय

गुल्मी जिल्लाको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा रहेको रुरुक्षेत्र गाउँपालिका वडा न. २ मा अवस्थित ग्वादी माध्यामिक विद्यालयको स्थापना विस २०१३ साल असोज १ गते श्री अमर प्राइमरी स्कुलको नामबाट भएको हो...
पुरा पढ्नुहोस

सहयोगी हातले सुधार्दै छौ विद्यालय

गुल्मी जिल्लाको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा रहेको रुरुक्षेत्र गाउँपालिका वडा न. २ मा अवस्थित ग्वादी माध्यामिक विद्यालयको स्थापना विस २०१३ साल असोज १ गते श्री अमर प्राइमरी स्कुलको नामबाट भएको हो । तत्कालिन अमर प्राइमरी स्कुल विस २०२४ सालबाट ग्वादी निमाविमा स्तरोन्नति भयो । यहाँका समाजसेवी, वुद्धिजीवी, शिक्षाप्रेमी महानुभावहरुको अथक प्रयासबाट २०३९ सालबाट माध्यामिक तहसम्मको अध्ययन अध्यापन कार्य सुरु भएको हो । यस विद्यालयले स्थापना कालदेखि अहिलेसम्म ग्वादीकासाथै यसका छिमेकी...
पुरा पढ्नुहोस